تأثیر زمان، دما و شرایط نگهداری بر برخی صفات فیتوشیمیایی و فیزیکوشیمیایی گیاه دارویی علف‌چشمه (Nasturtium officinale L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه آموزشی مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشجوی دکترای فیزیولوژی و اصلاح سبزی، گروه آموزشی مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

چکیده

در این پژوهش اثر دو دمای صفر و پنج درجه سانتی‌گراد و دو نوع بسته‌بندی دارای تهویه و بدون تهویه بر عمر انباری گیاه دارویی علف‌چشمه (Nasturtium officinale L.) مورد بررسی قرار گرفت. تغییرات صفاتی از قبیل محتوای اسیدآسکوربیک، فلاونوئیدها، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، محتوای ترکیب‌های فنلی کل، رنگ و مواد جامد محلول در طول 14 روز اندازه‌گیری شد. در طول مدت انبار کردن مقدار فلاونوئیدها کاهش معنی‌داری نشان داد و از 42/46 میلی‌گرم در گرم وزن خشک قبل از انبار کردن به 19/36 میلی‌گرم بعد از 14 روز رسید. محتوای اسید آسکوربیک قبل از انبار کردن 1/68 میلی‌گرم بر 100 گرم وزن تر بود؛ به‌طوری که پس از هفت روز این مقدار به 5/63 میلی‌گرم و بعد از 14 روز به 08/55 میلی‌گرم رسید، این تغییرات در سطح 1% معنی‌دار بود. عامل زمان و نوع بسته‌بندی اثر معنی‌داری در سطح 1% بر میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی علف‌چشمه در طول انبار کردن داشتند. مقدار ترکیب‌های فنلی کل نیز تنها در اثر تیمار زمان افزایش یافت و از 59/11 میلی‌گرم به 59/13 میلی‌گرم در 100 گرم وزن تر رسید و نوع بسته‌بندی و دما تأثیری بر میزان فنل‌ها نداشتند. البته بسته‌بندی دارای تهویه نسبت به نوع بدون تهویه، آب بافت را بهتر حفظ کرد و نمونه‌های موجود در آن از کیفیت به‌مراتب بهتری برخوردار بودند. در نتیجه بهترین نوع بسته‌بندی، نوع دارای اندکی تهویه و بهترین دما نیز دمای صفر به دلیل تنفس کمتر و حفظ آب و کیفیت ظاهری بهتر بود.

کلیدواژه‌ها


Aherne, S.A. and O’Brien, N.M., 2002. Dietary flavonols: chemistry, food content, and metabolism. Nutrition, 18: 75-81.

- Ajayi, S.O., Oderinde, S.F. and Osibanjo, O., 1980. Vitamin C losses in cooked fresh leafy vegetables. Food Chemistry, 5(3): 243-247.

- Bahçeci, K.S., Serpen, A., Gökmen, V. and Acar, J., 2005. Study of lipoxygenase and peroxidase as indicator enzymes in green beans: change of enzyme activity, ascorbic acid and chlorophylls during frozen storage. Journal of Food Engineering, 66(2): 187-192.

- Biddington, N.L. and Ling, B., 1983. The germination of watercress (Rorippa nasturtium-aquaticum) seeds, the effects of age, storage, temperature, light and hormones on germination. The Journal of Horticultural Science and Biotechnology, 58(3): 417-426.

- Chang, C.C., Yang, M.H., Wen, H.M. and Chern, J.C., 2002. Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods. Journal of Food and Drug Analysis, 10: 178-182.

- Du, G., Li, M., Ma, F. and Liang, D., 2009. Antioxidant capacity and the relationship with polyphenol and vitamin C in actinidia fruits. Food Chemistry, 113(2): 557-562.

- Engelen-Eigles, G., Holden, G., Cohen, J.D. and Gardner, G., 2006. The Effect of temperature, photoperiod, and light quality on gluconasturtiin concentration in watercress (Nasturtium officinale R. Br.). Journal of Agriculture and Food Chemistry, 54(2): 328-333.

- Giannakourou, M.C. and Taoukis, P.S., 2003. Kinetics modelling of vitamin C loss in frozen green vegetables under variable storage conditions. Food Chemistry, 83(1): 33-41.

- Gentry, J.P., Mitchell, F.G. and Sommer, N.F., 1965. Engineering and quality aspects of deciduous fruit packed by volume filling and hand placing methods. Transactions of the ASAE, 8(4): 584-589.

- Gill, M.I., Ferreres, F. and Francisco, A., 1999. Effect of postharvest storage and processing on the antioxidant constituents (flavonoids and vitamin C) of fresh-cut spinach. Journal of Agriculture and Food Chemistry, 47(6): 2213-2217.

- Goncalves, E.M., Cruz, R.M.S., Abreu, M., Brandao, T.R.S. and Silva C.L.M., 2009. Biochemical and colour changes of watercress (Nasturtium officinale R. Br.) during freezing and frozen storage. Journal of Food Engineering, 93: 32-39.

- Hakkinen, S.H., Karenlampi, S.O., Mykkanen, H.M. and Torronen, A.R., 2000. Influence of domestic processing and storage on flavonol contents in berries. Journal of Agriculture and Food Chemistry, 48(7): 2960-2965.

- Howard, L.R., Clark, J.R. and Brownmiller, C., 2003. Antioxidant capacity and phenolic content in blueberries as affected by genotype and growing season. Journal of the Science of Food and Agriculture, 83(12): 1238-1247.

- Hruschka, H.W. and Wang, C.Y., 1979. Storage and Shelf Life of Packaged Watercress, Parsley and Mint. U.S. Department of Agriculture, Science and Education Administration, Washington, 19p.

- Islam, M.S., Yoshimoto, M., Ishigure, K., Okuno, S. and Yamakawa, O., 2003. Effect of artificial shading and temperature on radical scavenging activity and polyphenolic composition in sweetpotato (Ipomoea batatas L.) leaves. Journal of the American Society of Horticultural Science, 128(2): 182-187.

- Jafari, S. and Hassandokht, M., 2012. Evaluation of some Iranian watercress (Nasturtium officinale L.) populations using agromorphological traits. International Journal of Forest, Soil and Erosion, 2(3): 119-123.

- Kader, A.A., 2002. Postharvest Technology of Horticultural Crops. UCANR Publications, 535p.

- Koca, N., Karadeniz, F. and Burdurlu, H.S., 2006. Effect of pH on chlorophyll degradation and colour loss in blanched green peas. Food Chemistry, 100(2): 609-615.

- Lee, S.K. and Kader, A.A., 2000. Preharvest and postharvest factors influencing vitamin C content of horticultural crops. Postharvest Biology and Technology, 20(3): 207-220.

- Martins, R.C. and Silva, C.L.M., 2002. Modelling colour and chlorophyll losses of frozen green beans (Phaseolus vulgaris L.).International Journal of Refrigeration, 25(7): 966-974.

- Mitcham, E.J., Clayton, M. and Biasi, W.V., 1998.
Comparison of devices for measuring cherry fruit firmness. HortScience, 33: 723-727.

- Martínez-Sanchez, A.M., Izquierdo, A.G., Gill, M.I. and Ferreres, F., 2008. A comparative study of flavonoid compounds, vitamin C, and antioxidant properties of baby leaf Brassicaceae species.Journal of Agriculture and Food Chemistry, 56(7): 2330-2340.

- Mostofi, Y. and Najafi, F., 2005. Methods of Laboratory Analysis in Horticultural Science. University of Tehran Press, 283p.

- Palaniswamy, U.R., Mcavoy, R.J., Bible, B.B. and Stuart, J.D., 2003. Ontogenic variations of ascorbic acid and phenethyl isothiocyanate concentrations in watercress (Nasturtium officinale R. Br.) leaves.Journal of Agriculture and Food Chemistry, 51(18): 5504-5509.

- Philosoph-Hadas, S., Meir, S., Akiri, B. and Kanner, J., 1994. Oxidative defense systems in leaves of three edible herb species in relation to their senescence rates. Journal of Agriculture and Food Chemistry, 42(11): 2376-2381.

- Piagentini, A.M. and Guemes, D.R., 2002. Shelf life of fresh-cut Spinach as affected by chemical treatment and type of packaging film. Brazilian Journal of Chemical Engineering, 19(4): 383-389.

- Rodman, J.E., 1991. A taxonomic analysis of glucosinolate-producing plants. Systematic Botany, 16: 619-629.

- Slaughter, D.C., Hinsch, R.T. and Thompson, J.F., 1993. Assessment of vibration injury to Bartlett pears. Transactions of the ASAE, 36: 1043-1047.

- Silveira, A.C., Araneda, C., Hinojosa, A. and Escalona, V.H., 2014. Effect of non-conventional modified atmosphere packaging on fresh cut watercress (Nasturtium officinale R. Br.) quality. Postharvest Biology and Technology, 92: 114-120.

- Venning, J.A., Burns, D.J.W., Hoskin, K.M., Nguyen, T. and Stee, M.G.H., 1989. Factors influencing the stability of frozen kiwifruit pulp. Journal of Food Science, 54(2): 396-404.

- Yazdanparast, R., Bahramikia, S. and Ardestani, A., 2008. Nasturtium officinale reduces oxidative stress and enhances antioxidant capacity in hypercholesterolaemic rats. Chemico-Biological Interactions, 172(3): 176-184.