زراعت و باغبانی
محمد خوب بخت؛ روح اله رحیمی؛ خلیل کریمزاده اصل
چکیده
سابقه و هدف: زعفران، یکی از گیاهان بومی و گرانقیمت ایران است که کاشت آن سابقهای بسیار قدیمی دارد. این گیاه یکی از گیاهان مهم در صادرات محصولات کشاورزی بوده و نقش مهمی را در ارزآوری برای کشور ایفاء میکند. ایران در حال حاضر بهعنوان بزرگترین تولیدکننده زعفران، حدود 60% از کل تولید جهان را به خود اختصاص داده است. هدف از این پژوهش، تعیین ...
بیشتر
سابقه و هدف: زعفران، یکی از گیاهان بومی و گرانقیمت ایران است که کاشت آن سابقهای بسیار قدیمی دارد. این گیاه یکی از گیاهان مهم در صادرات محصولات کشاورزی بوده و نقش مهمی را در ارزآوری برای کشور ایفاء میکند. ایران در حال حاضر بهعنوان بزرگترین تولیدکننده زعفران، حدود 60% از کل تولید جهان را به خود اختصاص داده است. هدف از این پژوهش، تعیین الگوی مصرف انرژی و بررسی رابطه بین انرژی ورودی و عملکرد، برای تولید زعفران در غرب استان اصفهان میباشد.مواد و روشها: در این تحقیق اطلاعات مورد نیاز بهوسیله پرسشنامه و مصاحبه حضوری با کشاورزان جمعآوری شد. نهادههای مورد بررسی شامل نیروی کارگری، ماشین، سوخت دیزل، کودهای شیمیایی و آلی، آب آبیاری، الکتریسیته و انرژی بذر (پیاز) بودند. معادل انرژی هر یک از نهادهها با ضرب مقدار مصرف نهادهها در همارز انرژی آن محاسبه شد. براساس معادلهای انرژی ورودی و خروجی، شاخصهای انرژی مانند نسبت انرژی (بازده مصرف انرژی)، بهرهوری انرژی و انرژی ویژه محاسبه گردید. بازده انرژی از تقسیم انرژی خروجی به انرژی ورودی بدست میآید. به منظور تعیین رابطه ریاضی بین ورودیهای انرژی و عملکرد از تابع تولید کاب-داگلاس در این مطالعه استفاده شد. انرژی مورد نیاز در کشاورزی به چهار گروه مستقیم، غیرمستقیم، تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر تقسیم میشود. روش بهرهوری فیزیکی حاشیهای برای تحلیل حساسیت نهادههای انرژی ورودی در تولید زعفران استفاده شد. این روش نشان میدهد که با افزایش یک واحد در یکی از نهادههای انرژی، با ثابت بودن سایر عوامل تولید، میزان تغییر در عملکرد چه میزان است. مقدار مثبت MPP هر نهاده نشان میدهد که با افزایش در ورودی، تولید نیز افزایش خواهد یافت. بنابراین استفاده از متغیر خروجی تا زمانی که منبع ثابت بهطور کامل استفاده نشده است نباید متوقف شود. مقدار منفی MPP عوامل ورودی نشاندهنده این است که هر واحد اضافه ورودی موجب کاهش عملکرد میشود.نتایج: براساس نتایج این تحقیق، پیاز مورد استفاده برای کشت (بذر) (54.11%) پرمصرفترین نهاده در تولید زعفران میباشد و پس از آن کود دامی (13.51%) و برق (11%) است. نسبت انرژیهای تجدیدپذیر در زعفران بیشتر از انرژیهای تجدیدناپذیر مصرفی بود. دو روش برای محاسبه بازده مصرف انرژی در زعفران وجود دارد: اولی براساس کل خروجی زعفران مانند کلاله، برگ و پیاز است و دومی فقط کلاله زعفران در نظر گرفته میشود. به دلیل بازده بسیار پایین کلاله در زعفران، بازده مصرف انرژی در روش دوم نسبت به روش اول بسیار جزئی است. در این مطالعه، بازده مصرف انرژی تنها براساس کلاله زعفران 0.200 بود. مقدار R2 برای مدل کاب-داگلاس براساس مصرف انرژی 0.84 برآورد شد که نشان میدهد این مدل توانایی پیشبینی و توضیح 84% تغییرات عملکرد توسط 5 نهاده نیروی کارگری، آب آبیاری، ماشینها، کودهای شیمیایی و حیوانی را دارد. نتایج تابع کاب-داگلاس نشان داد که انرژی ورودی نیروی انسانی، ماشینآلات، کودهای شیمیایی و حیوانی و آب برای آبیاری بر عملکرد تأثیر معنیداری دارد. نتایج حاصل از تحلیل حساسیت نشان داد که از بین انرژیهای ورودی، انرژی نیروی انسانی بیشترین مقدار MPP را به خود اختصاص داد. همچنین انرژی نیروی انسانی بیشترین اثر (0.87) را در مقایسه با سایر منابع در تولید زعفران داشت.نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد که کل انرژی مصرفی برای تولید محصول زعفران 138319 مگا ژول در هکتار بدست آمد. سهم انرژیهای تجدیدپذیر برای تولید زعفران 16.46% بود. بازده مصرف انرژی، بهرهوری انرژی، انرژی ویژه و انرژی خالص تولید زعفران بهترتیب 3.7، 0.24 کیلوگرم بر مگاژول، 4.8 کیلوگرم بر مگاژول و 377600 مگاژول بر هکتار بدست آمد.
سید شهاب میرباقری؛ حامد رفیعی؛ حامد اکبرپور
چکیده
شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.35.802.97.5.1576.1606 در میان محصولات مختلف تولیدی در بخش کشاورزی ایران، زعفران جزء محصولات خاص کشور بهشمار میرود. با توجه به قیمت بالای آن در صادرات غیرنفتی جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است. در این مطالعه به بررسی ساختار بازار زعفران طی سالهای 2001 تا 2018 در بستهبندیهای مختلف و قدرت بازاری ایران در ...
بیشتر
شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.35.802.97.5.1576.1606 در میان محصولات مختلف تولیدی در بخش کشاورزی ایران، زعفران جزء محصولات خاص کشور بهشمار میرود. با توجه به قیمت بالای آن در صادرات غیرنفتی جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است. در این مطالعه به بررسی ساختار بازار زعفران طی سالهای 2001 تا 2018 در بستهبندیهای مختلف و قدرت بازاری ایران در کشورهای هدف نسبت به رقبا با استفاده از شاخص هرفیندال- هیرشمن پرداخته شده است. همچنین اولویتبندی کشورهای هدف ایران براساس شاخصهای تداوم بازاری، میانگین قیمت دلاری، میانگین سهم وارداتی کشور هدف، ضریب نوسان قیمت دلاری و ضریب نوسان سهم وارداتی کشور هدف با استفاده از رهیافت تاکسونومی عددی برآورد میشود. نتایج ساختار بازار جهانی زعفران بیانگر این مطلب است که بازار زعفران طی دوره 2001 تا 2018 بین چندجانبه بسته و باز میباشد. همچنین نتایج اولویتبندی صادرات زعفران در بستهبندی کمتر از 10 گرمی بیانگر این است که کشورهای نروژ، امارات متحده و اسپانیا رتبههای یک تا سه را به خود اختصاص دادهاند. نتایج اولویتبندی بستهبندی زعفران در بستههای 10 تا 30 گرم نشان میدهد که بهترین بازارهای هدف کشورهای امارات، اسپانیا و عربستان میباشند. با توجه به نتایج اولویتبندی کشورهای هدف در کد تعرفههای مختلف، پیشنهاد میشود با استفاده از تفاهمنامههای ترجیحی و دوطرفه اقدام به بازاریابی زعفران در کشورهای اولویتبندی شده در هر کد تعرفه (ارائه شده در نتایج) گردد تا شرایط لازم برای تغییر الگوی صادراتی و رسیدن به الگوی پیشنهادی مهیا شود.
مهرداد مدرسی؛ منوچهر مصریپور؛ مهران مهران اسدی مرغملکی؛ محمدکاظم همدانیان
دوره 24، شماره 2 ، مرداد 1387، ، صفحه 237-243
چکیده
با توجه به اثرهای جانبی ناخواسته برخی داروهای شیمیایی، توجه بیشتر به اثرهای احتمالی گیاهان دارویی بر عملکرد بخشهای مختلف بدن لازم است. در این میان، زعفران که دارای جایگاه خاصی در الگوی تغذیه مردم است، حائز اهمیت میباشد. در این تحقیق تأثیر عصاره زعفران بر سلولهای زاینده اسپرم مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، چهار گروه هشتتایی ...
بیشتر
با توجه به اثرهای جانبی ناخواسته برخی داروهای شیمیایی، توجه بیشتر به اثرهای احتمالی گیاهان دارویی بر عملکرد بخشهای مختلف بدن لازم است. در این میان، زعفران که دارای جایگاه خاصی در الگوی تغذیه مردم است، حائز اهمیت میباشد. در این تحقیق تأثیر عصاره زعفران بر سلولهای زاینده اسپرم مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، چهار گروه هشتتایی از موشهای آزمایشگاهی کوچک نر بالغ مورد استفاده قرار گرفت. گروه کنترل (sham) نرمال سالین دریافت کردند و سه گروه دیگر سه دوز متفاوت 25 و 50 و 100 از عصاره زعفران به مدت 20 روز دریافت کردند. برای تعیین تغییرات توده بافتی، وزن بیضهها تعیین و ریزنگار میکروسکوپی لولههای اسپرمساز مقایسه گردید. شمارش اسپرماتوسیتهای اولیه بهوسیله میکروسکوپ نوری صورت گرفت. پس از بررسی نتایج تفاوت معنیداری بین وزن بیضهها در گروههای تجربی مشاهده نگردید. در مشاهده مقاطع عرضی لولههای اسپرمساز تفاوت قابل توجهی در ویژگیهای بافتی هیچ یک از گروهها مشاهده نگردید. تعداد اسپرماتوسیتهای اولیه در گروه تجربی 100 بهصورت معنیداری افزایش یافت. نتایج فوق نشان میدهد زعفران با تأثیر بر تعداد اسپرماتوسیتهای بیضه میتواند به عنوان تعدیل کننده فعالیتهای دستگاه تولید مثل جنس نر مطرح شود.
کامکار جایمند؛ محمدباقر رضایی؛ اکبر نجفی آشتیانی
دوره 23، شماره 2 ، مرداد 1386، ، صفحه 262-268
چکیده
زعفران (Crocus sativus L.) از گیاهان مهم ایران است که در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد. بخش اعظم زعفران دنیا را استان خراسان تأمین مینماید. از کلاله زعفران خشک به عنوان رنگ، رایحه، و به عنوان دارو در داروسازی استفاده میگردد. دراین تحقیق تأثیر شرایط نگهداری کلاله زعفران بر میزان ترکیب کروسین زعفران مورد بررسی قرار گرفت. نمونهها ...
بیشتر
زعفران (Crocus sativus L.) از گیاهان مهم ایران است که در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد. بخش اعظم زعفران دنیا را استان خراسان تأمین مینماید. از کلاله زعفران خشک به عنوان رنگ، رایحه، و به عنوان دارو در داروسازی استفاده میگردد. دراین تحقیق تأثیر شرایط نگهداری کلاله زعفران بر میزان ترکیب کروسین زعفران مورد بررسی قرار گرفت. نمونهها در آذر ماه سال 1382 از مزرعهای در منطقه تربت حیدریه جمعآوری و به مدت 20 ماه، در شرایط نور، محیط تاریک و در یخچال نگهداری گردید. پس از تهیه عصاره، میزان ترکیب کروسین با دستگاه HPLC مورد بررسی قرار گرفت. میزان این ترکیب در شرایط نور، تاریکی و یخچال به ترتیب 0.032 درصد، 0.038 درصد و 0.028 درصد بدست آمد. با توجه به نتایج بدست آمده بهترین شرایط نگهداری کلاله زعفران جهت حفظ بیشتر ترکیب کروسین، محیط تاریک میباشد.
ابوالفضل کمرکی فراهانی؛ پروین بقایی؛ محمدباقر رضایی؛ کامکار جایمند
دوره 20، شماره 4 ، بهمن 1383، ، صفحه 407-416
چکیده
زعفران کلاله خشک شده گونه Crocus sativus.L می باشد. زعفران به خاطر خواص جلوگیرنده از سرطان در بدن می باشد. کاروتنوئیدها از مهمترین ترکیبهایی است که در رژیم غذایی به عنوان خاصیت ضد سرطانی مطالعات بسیار وسیعی بر روی آن انجام شده است. اخیرا مشاهده شده است که ترکیبهای طبیعی و زعفران خاصیت ضد سرطانی خوبی دارندکهاز مهمترین ترکیبهای موثره زعفران ...
بیشتر
زعفران کلاله خشک شده گونه Crocus sativus.L می باشد. زعفران به خاطر خواص جلوگیرنده از سرطان در بدن می باشد. کاروتنوئیدها از مهمترین ترکیبهایی است که در رژیم غذایی به عنوان خاصیت ضد سرطانی مطالعات بسیار وسیعی بر روی آن انجام شده است. اخیرا مشاهده شده است که ترکیبهای طبیعی و زعفران خاصیت ضد سرطانی خوبی دارندکهاز مهمترین ترکیبهای موثره زعفران می توان به ترکیبهای رنگی گلیکوزیدی آن که شامل دی – گلیکوز و دی – جنتیوبیوزیل استرهای کروستین مانند کروسین اشاره کرد که جزء کاروتنوئیدهای محلول در آب هستند. در این تحقیق به بررسی روش بهینه شده جهت استخراج ، جداسازی و شناسایی این نوع از کاروتنوئیدها که جزء کاروتنوئیدهای نادر محلول در آب می باشند پرداخت شده است. در روش استخراج از کمک دستگاه سوکسله استفاده گردید که این استخراج در سه مرحله و توسط حلال های پترولیوم اتر، دی اتیل اتر و متانول انجام گرفت. بعد از عمل استخراج و تغلیظ توسط دستگاه تقطیر در خلاء گردشی و جداسازی توسط کروماتوگرافی ستونی، نمونه ها به روش کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) در زمان های بازداری 0.41، 0.63 ،0.75، 0.98 جداسازی و شناسایی شدند.
