بهزراعی و بهنژادی
سمیه رهدار؛ صدیقه اسمعیل زاده بهابادی؛ زینب محکمی
چکیده
سابقه و هدف: گیاه داروئی نیل (Indigofera tinctoria L.) متعلق به خانواده بقولات (Fabaceae) ) است. این گیاه به طور گسترده در مناطق گرمسیری جهان پراکنده شده است و قرنها به عنوان منبع اصلی رنگ نیلی مورد کشت قرار گرفته و ارزش داروئی بالایی داشته است. نیل دارای خواص درمانی بیشماری از جمله ضدالتهاب، کاهش دهنده چربی خون، محافظت کننده عصبی، ضدآلرژی، محافظ ...
بیشتر
سابقه و هدف: گیاه داروئی نیل (Indigofera tinctoria L.) متعلق به خانواده بقولات (Fabaceae) ) است. این گیاه به طور گسترده در مناطق گرمسیری جهان پراکنده شده است و قرنها به عنوان منبع اصلی رنگ نیلی مورد کشت قرار گرفته و ارزش داروئی بالایی داشته است. نیل دارای خواص درمانی بیشماری از جمله ضدالتهاب، کاهش دهنده چربی خون، محافظت کننده عصبی، ضدآلرژی، محافظ کبد، ضداسپاسم و آنتیاکسیدانی میباشد. غربالگری فیتوشیمیایی گیاه نیل وجود چندین ماده شیمیایی فعال زیستی از جمله؛ تاننها، ساپونینها، فنلها، فلاونوئیدها، ترپنوئیدها، آلکالوئیدها، استروئید و مواد معدنی (کلسیم، فسفر، پتاسیم، آهن، منیزیم، روی، سدیم و غیره) را نشان میدهد. همچنین دارای مس، منگنز، کبالت، مولیبدن، ویتامینها و اسیدهای چرب هست. کاربرد محرکهای زیستی در راستای تولید فرآوردههای زیستی سازگار با محیط زیست و در پیوند با کشاورزی نوین میتواند سبب افزایش رشد کیفی و کمی گیاهان داروئی و کاهش اثرات تنشهای محیطی بر آنها شود. از آنجا که الیسیتورهای کیتوزان و کاراگینان بر خواص مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی برخی از گیاهان اثر مثبت دارد؛ هدف از این مطالعه بررسی تأثیر سطوح مختلف کاراگینان و کیتوزان بر شاخصهای مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه نیل بود.
مواد و روشها: این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در 3 تکرار درشرایط گلدانی در آزمایشگاه پژوهشی دانشکده علوم دانشگاه زابل در سال 1400 اجرا گردید. درادامه اثر سطوح مختلف کاراگینان (در چهار سطح 0، 100، 200 و 300 پیپیام) و کیتوزان (در سه سطح 0، 200 و 400پیپیام ) برصفات مورفولوژیک از جمله وزن تر، وزن خشک، شاخص های برگ و برخی شاخصهای فیتوشیمیایی شامل رنگیزههای فتوسنتزی، فنل کل (به روش معرف فولین سیوکاتیو)، فلاونوئید کل (به روش رنگسنجی کلرید آلومینیوم)، فعالیت آنتیاکسیدانی (به روش DPPH) و فعالیت آنزیمهای فنیلآلانینآمونیالیاز(PAL) و پلیفنول اکسیداز (PPO) ( به روش عصاره آنزیمی) سنجش شد. تجزیه واریانس دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SAS نسخه 9.1 انجام شد. جهت مقایسه میانگینها از روش چند دامنهای دانکن در سطح احتمال 5 درصد استفاده شد.
نتایج: نتایج آنالیز واریانس دادهها نشان داد شاخصهای مختلف از جمله: وزنتر، شاخصهای برگ، میزان کلروفیل a وb، کارتنوئید، محتوای فنل کل، فلاونوئید، فعالیت آنتیاکسیدانی، میزان آنزیمهای PAL و PPO تحت اثر محلولپاشی با محرک زیستی کاراگینان و کیتوزان قرار گرفت. بهطوریکه بیشترین میزان طول برگ (5/2 سانتیمتر)، عرض برگ (35/1 سانتیمتر) و سطح برگ (89/1 سانتیمتر مربع) و تعداد برگ (3/7) در تیمار محلولپاشی توأم با کاراگینان 200 پیپیام + کیتوزان 400 پیپیام مشاهده گردید. بلندترین ارتفاع ساقه (1/6 سانتیمتر) از تیمار کاراگینان 300 پیپیام + کیتوزان 400 پیپیام سنجش شد. بیشترین وزن تر و خشک به ترتیب با مقادیر 34/7 و 133/0 گرم از تیمار کاراگینان 100 پیپیام + کیتوزان 200پیپیام اندازه گیری شد. بیشترین میزان کلروفیل a، کلروفیل b و کلروفیل کل در تیمار محلولپاشی توأم با کاراگینان 200 پیپیام + کیتوزان 200 پیپیام سنجش شد. گیاهان تیمارشده با کاراگینان 300 پیپیام + کیتوزان 400 پیپیام، بالاترین میزان فنل کل (mg Gallic acid. g FW 43/109)، میزان فلاونوئید ( mg Quercetin. g FW73/1)، فعالیت آنتیاکسیدانی (83/88 درصد)، آنزیم PAL ( µmolcinamicacid.mg protein.h57/2) و آنزیم PPO (89/6 mgprotein) را داشتند.
نتیجهگیری: به طور کلی اثر الیسیتورها بسته به نوع و غلظت الیسیتور و نوع گونه گیاهی متفاوت است. براساس نتایج این مطالعه الیستورهای کاراگینان و کیتوزان در غلظتهای بالاترازppm 200 به عنوان محرکی مناسب جهت افزایش رشد و تولید متابولیت-های ثانوی پیشنهاد میشود. تیمار کاربرد همزمان کاراگینان (300 پیپیام) و کیتوزان (400 پیپیام) موجب بهبود خصوصیات فیتوشیمیایی گیاه داروئی نیل میگردد.
صدیقه اسمعیل زاده؛ حسن زارع مایوان؛ فائزه قناتی
چکیده
میکوریزا از همزیستی بین ریشه ﮔیاه و ریسه قارﭺ بوجود می ﭐید. همزیستی میکوریزا تحمل ﮔیاه را در برابر عوامل ﺁسیب رسان به ﮔیاه, مانند تنش خشکی و شوری افزایش می دهد, افزایش زیتوده را باعث می شود و در نتیجه در توسعه ﮔیاهان در بیشتر اکوسیستم ها ﻣﺆثر می باشد. ﭘارک ملی تندوره با مساحت 73435 هکتار در ناحیه خشک شمال خراسان واقع شده است. خصوصیات ...
بیشتر
میکوریزا از همزیستی بین ریشه ﮔیاه و ریسه قارﭺ بوجود می ﭐید. همزیستی میکوریزا تحمل ﮔیاه را در برابر عوامل ﺁسیب رسان به ﮔیاه, مانند تنش خشکی و شوری افزایش می دهد, افزایش زیتوده را باعث می شود و در نتیجه در توسعه ﮔیاهان در بیشتر اکوسیستم ها ﻣﺆثر می باشد. ﭘارک ملی تندوره با مساحت 73435 هکتار در ناحیه خشک شمال خراسان واقع شده است. خصوصیات طبیعی و تفاوتهای اقلیمی بین نقاط ﭘست و مرتفع اینﭘارک باعث تنوع در ﭘراکنش ﮔیاهان ﭐن شده است. از ﭐنجا که حدود 30 درصد ﮔیاهان این ﭘارک دارویی هستند, بررسی ﭘراکنش میکوریزایی ﮔیاهان با هدف توسعه ﭘایدار ضروری می باشد. در این تحقیق, نمونه های خاک و ﮔیاه کامل در هفت اﻳﺴﺘﮕاه در فصول بهار و ﭘاییزو از 32 ﭘلات (m 10*10) جمع ﭐوری شد. نمونه های خاک وﮔیاه کامل ازمحدوده سایه انداز هر ﮔیاه و تا عمق 30 سانتیمتری برداشته شد. ﭘس از انتقال نمونه ها به ﭐزماﻳﺸﮕاه ریشه های نازک ﮔیاهان جداسازی و کدﮔﺬاری ﮔردید. مقاطع طولی ریشه ﮔیاهان تهیه و ﭘس از مراحل رﻧﮕﺒﺮی _ رﻧﮓ ﭐمیزی با لاکتوفنول کاتن بلوو تهیه لام مورد بررسی میکروسکوﭘﯽ قرار ﮔﺮفت. اﺳﭙﻮرهای قارﭺهای میکوریزایی با استفاده از سانتریفوﮊ ساکاروزی 60 درصد در دور 900 به مدت 2 دقیقه و صافی کردن بر روی کاغذ میلی پور مدرج از 10 ﮔﺮم خاک جداسازی شد و تعداد اﺳﭙﻮرهای هر ﮔﺮم خاک برای هر اﻳﺴﺘﮕاه محاسبه شد. تعداد 53 گونه گیاهی که 28 گونه آن دارویی بودند شناسایی شد .50 گونه از 53 گونه گیاهی و 26 گونه از 28 گونه گیاه دارویی میکوریزایی بودند. میکوریزای وزیکولار آربوسکولار رایج ترین نوع میکوریزا بود. هفت گونه از جنس Glomus در ریزوسفر گیاهان دارویی شناسایی شدند که عبارتند از : G.caledonium، G.clarum ، G. constrictum ، G. deserticola, G. etunicatum،G. geosporum ، G. macrocarpum. بالاترین ضریب اهمیت و شاخص چیرگی در گونه Juniperus excelsa و کمترین آن در گونه Verbascum orientale محاسبه شد. فراوانی اسپورهای میکوریزایی با بافت خاک لومی همبستگی مثبت و با مقدار فسفر، کلسیم و منیزیم همبستگی منفی دارد. غلظتهای میانی پتاسیم و کم کلسیم تشکیل میکوریزا را تسریع می کند. نظر به اهمیت رخداد میکوریزای وزیکولار آربوسکولار در بیش از 90 دصد گیاهان دارویی اهمیت آن در اکوسیستم های نیمه بیابانی و کوهستانی کاملا مشخص است. بنابر این، در برنامه های توسعه زراعی گیاهان دارویی توجه به پدیده همزیستس میکوریزا ضروری است.
