اثر قارچ میکوریز آربوسکولار و تفاله شیرین‌بیان بر ویژگی‌های مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه همیشه‌بهار (Calendula officinalis L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، بخش باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 دانشیار، بخش باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

کاربرد همزمان مواد آلی و قارچ‌های میکوریز آربوسکولار رشد و عملکرد گیاهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به‌منظور ارزیابی تأثیر قارچ Funneliformis mosseae، تفاله شیرین‌بیان و کاربرد همزمان آنها بر ویژگی‌های مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه همیشه‌بهار (Calendula officinalis L.) آزمایش گلخانه‌ای در قالب آزمون فاکتوریل (قارچ میکوریز آربوسکولار در دو سطح مایه‌زنی با قارچ و عدم مایه‌زنی، و تفاله شیرین‌بیان در چهار سطح 0، 5، 10 و 20 درصد حجمی) با طرح پایه کاملاً تصادفی در 3 تکرار انجام شد. ویژگی‌های مورفولوژیک، میزان کلروفیل، فلاونوئید کل، کلنیزاسیون ریشه، مقدار جذب نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه میکوریزی در مقایسه با گیاه غیرمیکوریزی به‌طور معنی‌داری بالاتر بود. کاربرد تیمارهای 5% و 10% حجمی تفاله شیرین‌بیان ویژگی‌های مورفولوژیک و میزان جذب عناصر را به‌طور معنی‌داری در مقایسه با شاهد افزایش داد. بیشترین میزان فلاونوئید در سطح کاربرد 10% حجمی تفاله شیرین‌بیان بدست آمد. کاهش صفات کمّی گیاه همیشه‌بهار بجز میزان کلروفیل و کلنیزاسیون ریشه در سطح مصرف 20% حجمی تفاله شیرین‌بیان مشاهده گردید. اثر قارچ در مقایسه با مصرف تفاله شیرین‌بیان بر همه صفات کمّی گیاه بجز میزان فلاونوئید بیشتر بود. کاربرد همزمان قارچ و تفاله شیرین‌بیان تأثیر مثبت بر بیشتر صفات مورد ارزیابی داشت. البته تأثیر مثبت قارچ بر صفات کمّی گیاه در سطوح کاربرد 10% و 20% حجمی تفاله شیرین‌بیان بیشتر بود.

کلیدواژه‌ها


- امیدبیگی، ر.، 1384. رهیافتهای تولید و فرآوری گیاهان دارویی (جلد 2). انتشارات به نشر، تهران، 438 صفحه.

- ساجدی، ن. و رجالی، ف.، 1390. تأثیر تنش خشکی، کاربرد روی و تلقیح میکوریز بر جذب عناصر کم مصرف در ذرت. پژوهش‌های خاک (علوم خاک و آب)، 25(2): 92-83.

- علی‌آبادی فراهانی، ح. و ولدآبادی س.ع.، 1389. نقش قارچ‌های میکوریزآربوسکولار بر گیاه دارویی گشنیز (Coriandrum sativum L.) در شرایط تنش خشکی. پژوهش‌های خاک (علوم خاک و آب)، 24(1): 80-69.

- Arriagada, C.A., Herrera M.A. and Ocampo J.A., 2007. Beneficial effect of saprobe and arbuscular mycorrhizal fungi on growth of Eucalyptus globulus co-cultured with Glycine max in soil contaminated with heavy metals. Journal of Environmental Management, 84: 93-99.

- Atiyeh, R.M., Arancon, N., Edwards C.A. and Metzger, J.D., 2002. The influence of earth worm-processed pig manure on the growth and productivity of marigolds. Bioresource Technology, 81(2):103-108.

- Bremner, J.M., 1965. Total nitrogen: 1149-1178. In: Black, C.A., (Ed.). Methods of Soil Analysis (Monograph No. 9), Madison, WI: ASA.

- Coptta, A., Lingua, G. and Berta, G., 2006. Effects of three AM fungi on growth, distribution of glandular hairs and essential oil production in Ocimum basilicum L. var Genovese. Mycorrhiza, 16(7): 485-494.

- Eamaelzadeh, S. and Zare Mayvan, H., 2006. Study of mycorrhyzal distribution of medicinal plants in Tandoureh National Park. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 21(4): 489-504.

- Fang-ming, L., Fei, T., Wei-dong, Z. and Li, L., 2009. Allelopathy of Glycyrrhiza pallidiflora maxim and its impact on seed germination and seedling growth of crops. Hubei Agricultural Sciences, 4: 904-906.

- Freitas, M.S.M., Martins, M.A. and Vieira, I.J.C., 2004. Yield and quality of essential oils of Mentha arvensis in response to inoculation with arbuscular mycorrhizal fungi. Pesquisa Agropecuária Brasileira, 39(9): 887-894.

- Gryndler, M., Hrselova, H., Cajthaml, T., Havrankova, M., Rezacova, V., Gryndlerova, H. and Larsen, J., 2009. Influence of soil organic matter decomposition on arbuscular mycorrhizal fungi in terms of asymbiotic hyphal growth and root colonization. Mycorrhiza, 19(4): 255-266.

- Hassan, F.M., Yaseen, A.A and Abed, R.K., 2004. Effect of some medicinal plants extracts on the growth of the alga Microcystis aeruginosa Kuetz. Iraqi Journal of Science, 45(1):92-98.

- Helmke, P.A. and Sparks, D.L., 1996. Lithium, sodium, potassium, cesium, and rubidium: 551-574. In: Sparks, D.L., Page, A.L., Helmke, P.A., Loeppert, R.H., Soltanpour, P.N., Tabatabai, M.A., Johnston, C.T. and Sumner, M.E., (Eds.). Methods of Soil analysis: Part 3. Chemical Methods. Madison, WI: SSSA, 1390p.

- Ibiremo, O.S., 2010. Effect of organic fertilizer fortified with phosphate fertilizers and arbuscular mycorrhizal fungi inoculation on the growth of Cashew in two ecologies in Nigeria. Journal of Agricultural Science, 1(2): 101-107.

- Kadioglu, I., Yanar, Y. and Asav, U., 2005. Allelopathic effects of weeds extracts against seed germination of some plants. Journal of Environmental Biology, 26(2):169-73.

- Kapoor, R., Giri, B. and Mukergi, K.G., 2004. Improved growth and essential oil yield and quality in Foeniculum vulgare Mill. on mycorrhizal inoculation supplemented with P-fertilizer. Bioresource Technology, 93(3): 307-311.

- Kapoor, R., Giri, B. and Mukerji, K.G., 2002. Mycorrhization of coriander (Coriandrum sativum) to enhance the concentration and quality of essential oil. Journal of the Science of Food and Agriculture, 82(4): 339-342.

- Kavitha, R. and Subramanian, P., 2007. Effect of enriched municipal solid waste compost application on growth, plant nutrient uptake and yield of rice. Journal of Agronomy, 6(4): 586-592.

- Khalesro, Sh., Ghalavand, A., Sefidkon, F. and Asgharzadeh, A., 2012. The effect of biological and organic inputs on quantity and quality of essential oil and some elements content of anise (Pimpinella anisum L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 27(4):  551-560.

- Khaosaad, T., Vierheilig, H., Nell, M., Zitterl-Eglseer, K. and Novak, J., 2006. Arbuscular mycorrhiza alter the concentration of essential oils in oregano (Origanum sp., Lamiaceae). Mycorrhiza, 16(6):
443-446.

- Kormanik, P.P. and McGraw A.C., 1982. Quantification of vesicular-arbuscular mycorrhizae in plant roots: 34-47. In: Schenck, N.C., (Ed.). Methods and Principles of Mycorrhizal Research. The American Phytopathological Society, 244p.

- Lee, S.W., Lee, E.H. and Eom, A.H., 2008. Effects of organic farming on communities of arbuscular mycorrhizal fungi. Microbiology, 36(1):19-23.

- Lichtenthaler, H.K. and Wellburn, A.R., 1985. Determination of total carotenoids and chlorophylls a and b of leaf in different solvents. Biochemical Society Transactions, 11: 591-592.

- Loeppert, R.H. and Suarez D.L., 1996. Carbonate and gypsum: 437-474. In: Sparks, D.L., Page, A.L., Helmke, P.A., Loeppert, R.H., Soltanpour, P.N., Tabatabai, M.A., Johnston, C.T. and Sumner, M.E., (Eds.). Methods of Soil analysis: Part 3. Chemical Methods. Madison, WI: SSSA, 1390p.

- Malik, A.A., Suryapani, S. and Ahmad, J., 2011. Chemical vs organic cultivation of medicinal and aromatic plants: the choice is clear. International Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 1(1): 5-13.

- Mohammadi, G., Javanshir, A., Rahimizadeh Khoui, F., Mohammadi, A. and Zehtab, S.S., 2004. The study of allelopathic effect of some weed species on germination and seedling growth of chickpea. Desert (Biabani), 9(2): 267-278.

- Nelson, D.W. and Sommers, L.E., 1982. Total carbon, organic carbon and organic matter: 539-579. In: Page, A.L., Miller, R.H. and Keeney, D.R., (Eds.). Methods of Soil Analysis: Part 2. Chemical and Microbiological Properties. Madison, WI: ASA and SSSA, 1159p.

- Pandey, R., 2005. Management of Meloidogyne incognita in Artemisia pallens with bio-organics. Phytoparasitica, 33(3): 304-308.

- Papafotiou, M., Phsyhalou M., Kargas G., Voreakou M., Leodaritis N., Lagogiani O. and Gazi S., 2001. Cotton gin trash compost and rice hull as growing medium components for ornamentals. The Journal of Horticultural Science and Biotechnology, 76: 431-435.

- Peyvast, Gh., Olfati J.A., Madeni, S. and Forghan, A., 2008. Effect of vermicompost on the growth and yield of spinach (Spinacia oleracea L.). International Journal of Food, Agriculture and Environment, 6(1): 110-113.

- Ratti, N., Kumar, S., Verma, H.N. and Gautam, S.P., 2001. Improvement in bioavailability of tricalcium phosphate to Cymbopogon martinii var. motia by rhizobacteria, AMF and Azospirillum inoculation. Microbiological Research, 156(2): 145-149.

- Rhoades, J.D., 1996. Salinity: electrical conductivity and total dissolved solids: 417-436. In: Sparks, D.L., Page, A.L., Helmke, P.A., Loeppert, R.H., Soltanpour, P.N., Tabatabai, M.A., Johnston, C.T. and Sumner, M.E., (Eds.). Methods of Soil analysis: Part 3. Chemical Methods. Madison, WI: SSSA, 1390p.

- Shivaputra, S.S., Patil, C.P., Swamy, G.S.K. and Patil, P.B., 2004. Effect of vesicular arbuscular mycorrhiza fungi and vermicompost on drought tolerance in papaya. Mycorrhiza News, 16(3): 12-13.

- Smith, S.E. and Read, D.J., 2008. Mycorrhizal Symbioses. Academic Press, London, UK, 800p.

- Thomas, G.W., 1996. Soil pH and soil acidity: 475-490. In: Sparks, D.L., Page, A.L., Helmke, P.A., Loeppert, R.H., Soltanpour, P.N., Tabatabai, M.A., Johnston, C.T. and Sumner, M.E., (Eds.). Methods of Soil analysis: Part 3. Chemical Methods. Madison, WI: SSSA, 1390p.

- Wang, B. and Qiu, Y.L., 2006. Phylogenetic distribution and evolution of mycorrhizas in land plants. Mycorrhiza, 16(5): 299-363.

- Watanabe, F.S. and Olsen, S.R., 1965. Test of an ascorbic acid method for determining phosphorus in water and NaHCO3 extracts from soil. Soil Science Society of America Journal, 29(6): 677-678.

- Wilson, S.B., Stoffella, P.J. and Graetz, D.A., 2001. Compost-amended media for growth and development of Mexican heather. Compost Science & Utilization, 9(1): 60-64.

- Wolf, B., Mills, H.A., Benton, J. and Jones, J.C., 1991. Plant Analysis Handbook: A Practical Sampling, Preparation, Analysis and Interpretation Guide. Micro-MacroO Publishing, Inc, 213p.

- Yavari, S., Eshghi, S., Tafazoli, E. and Yavari, S., 2008. Effect of various organic substrates and nutrient solution on productivity and fruit quality of strawberry Selva (Fragaria × ananassa DUCH.). Journal of Fruit and Ornamental Plant Research, 16: 167-178.

- Zhang, G.Y., Zhang, L.P., Wei, M.F., Liu, Z., Fan, Q.L., Shen, Q.R. and Xu, G.H., 2011. Effect of arbuscular mycorrhizal fungi, organic fertilizer and soil sterilization on maize growth. Acta Ecologica Sinica, 31(4): 192-196.

- Zhelyazkov, V. and Warman P.R., 2004. Source-separated solid waste compost application to swiss chard and basil. Journal of Environmental Quality, 33(2): 542-552.

- Zhishen, J., Mengcheng, T. and Jianming, W., 1999. The determination of flavonoids contents in mulberry and their scavenging effects on superoxide radicals. Food Chemistry, 64(4): 555-559.