بررسی اثر عصاره چند گیاه دارویی بر مهار قارچ Alternaria solani عامل بیماری لکه‌موجی گوجه‌فرنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 استادیار، بیماری‌شناسی گیاهی، اداره حفظ نباتات، جهاد کشاورزی، ایلام، ایران

4 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

5 دانشجوی دکترای باغبانی، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

6 کارشناس ارشد، اداره منابع طبیعی و آبخیزداری، ایلام، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.588.96.4.1576.1610

بیماری لکه‌موجی ناشی از قارچ Alternaia solani یکی از مهمترین بیماری‌های گوجه‌فرنگی در ایران و سایر نقاط جهان می‌باشد. به‌منظور بررسی فعالیت ضد قارچی چند گیاه دارویی برای کنترل قارچ Alternaria solani در شرایط درون شیشه و گلخانه آزمایش‌هایی مجزا در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. در آزمایش اول اثر غلظت‌های 200، 400 و ppm600 عصاره آبی و الکلی آویشن زوفایی (Thymbra spicata L.)، آویشن کرک‌آلود (Thymus eriocalyx (Ronniger) Jalas)، مرزه خوزستانی (Satureja khuzistanica Jamzad) و لعل کوهستان (Oliveria decumbens Vent.) همراه با شاهد (آب مقطر) در شرایط درون شیشه مورد بررسی قرار گرفت که نتایج حکایت از مهار کامل رشد پرگنه قارچ در کلیه تیمارها داشت. در آزمایش دوم 72 ساعت پس از آلوده‌سازی بوته‌های گوجه‌فرنگی با عامل بیماری لکه‌موجی در داخل گلخانه، محلول‌پاشی با غلظت‌های 200، 400 و ppm600 عصاره‌های مذکور اعمال و 14 روز بعد مورد ارزیابی قرار گرفتند. در آزمایش سوم نیز اثر حفاظتی تیمارهای فوق مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج آزمایش‌های دوم و سوم نشان داد که با افزایش غلظت عصاره، اثر مهارکنندگی و حفاظتی تیمارها نیز افزایش یافت. همچنین، اگرچه همه تیمارها باعث کاهش درصد شدت بیماری نسبت به شاهد (آب مقطر) شدند، ولی غلظت ppm600 عصاره آویشن زوفایی، ppm600 آویشن کرک‌آلود و ppm400 آویشن زوفایی به‌ترتیب بیشترین اثر مهارکنندگی و حفاظتی بر رشد قارچ مورد مطالعه داشتند. بنابراین، استفاده از تیمارهای فوق به‌عنوان برنامه‌ای کاربردی برای کنترل بیولوژیک قارچ Alternaria solani عامل بیماری لکه‌موجی گوجه‌فرنگی توصیه می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


- Abdolmaleki, M., Salari, M. and Bahraminezhad, S., 2011. Antifungal activity of cinnamon (Cinnamomum zelanicum) crude extracts against some phytopathogenic fungi. Iranian Journal of Plant Pathology, 44(3): 255-266.

- Agrios, G.N., 2004. Plant Pathology. Academic Press, India, 635p.

- Al-Rahman, N., Mostafa, A. and Abdel-Megeed, A., 2011. Antifungl and antiaflatoxigenic activities of some plant extracts. African Journal of Microbiology Research, 5(11): 1342-1348.

- Amin, G.H., Salehi sourmaghi, M.H., Zahedi, M., Khanavi, M. and Samadi, N., 2005. Essential oil composition and antimicrobial activity of Olivera decumbens. Fitoterapia, 76(7-8): 704-707.

- Babadaeye Samani, R., Shirali, R. and Alizadeh, A., 2015. Chemical composition, phenolic compounds, antioxidant and antimicrobial activity of the Satureja khuzistanica Bunge. essential oil in southern Iran. Journal of Plant Ecophysiology, 12(7): 150-163.

- Babagoli, M. and Ebrahimi, B., 2012. Effects of three essential oils on the growth of the fungus Alternaria solani. Journal of Research in Agricultural Science, 8(1): 45-57.

- Behdad, M., Etemadi, N.A., Behdad, E. and Zeinali, H., 2013. Antifungal effects of three plant essential oils against Rhizopus stolonifer, the cause of soft rot on strawberry fruit. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 29(2): 399-411.

- Burt, S., 2014. Essential oils: their antibacterial properties and potential applications in foods a review. International Journal of Food Microbiology, 94: 223-253.

- Enyiukwu, D.N., Awurum, A.N., Ononuju, C.C. and Nwanerij, A., 2014. Significance of characterization of Secondary metabolites from extracts of higer plants in plant disease management. International journal of Advance Agricaltural Research, 15(1): 8-28.

- Dev, U., Devakumar, C., Mohan, J. and Agarwal, P.C., 2004. Antifungal activity of aroma chemicals against seed-borne fungi. Journal of Essential Oil Research, 16: 496-499.

- Farhang, V., Amini, J. and Javadi, T., 2015. Effect of essential oil of garlic, mancozeb and metalaxyl-mancosib on three species of Phytophthora fungi. Plant growth factors of plants, 4(1): 44-65.

- Foroughi, M., Mohammadi, S. and Ghasemi, A., 2013. Antifungal activity of five medical herbs on the plant pathogenic fungus Rhizoctonia solani. Journal of Microbial World, 5(3): 115-121.

- Harris, C.A., Renfrew, M.J. and Woolridge, M.W., 2001. Assessing the risk of pesticide residues to consumers: recent and future developments. Food Additives and Contamination, 18: 1124-1129.

- Kohanmoo, M.A. and Jamali, F., 2013. Antifungal action essential oils multi medicinal plants on the Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici fungi. Biological Control of Pests and Plant Diseases, 2(1): 27-33.

- Latha, P., Anand, T., Ragupathi, N., Prakasam, V. and Samiyappan, R., 2009. Antimicrobial activity of plant extracts and induction of systemic resistance in tomato plant by mixtures of PGPR strains and zimmu leaf extracts against Alternaria solani. Biological Control, 50: 85-93.

- Leung, A.Y. and Foster, S. 1996. Encyclopedia of common natural ingredients: used in food, and cytotoxicity of Carthamus lanatus. Fitoterapia, 6: 540-544.

- Mahboubi, M., Feizabadi, M.M., Haghi, Gh. and Hosseini, H., 2008. Antimicrobial activity and chemical composition of essential oil from Oliveria decumbens Vent. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 24(1): 56-65.

- Mathur, K. and Shekhawat, K.S., 1986. Chemical control of early blight in Kharif sown tomato. India Journal Mycology Plant Pathollogy, 16: 235-238.

- Mohamad-Zarin Abaadi, M., Saidi, M. and Mohamadi, Y., 2017. Essential oil Screening and antioxidant activity of Satureja bachtiarica Bunge. population in Ilam Province for Isolation of Promising Chemotypes. Eco-Phytochemical Journal of Medicinal Plants, 5(2): 13-23.

- Mohamad-Zarin Abaadi, M., Saidi, M. and Movahedi, Kh., 2012. Chemical composition and anti-bacterial and anti-oxidant properties of Thymbera spicata. 7th Iranian Horticultural Science Congress, Isfahan University of Technology, Isfahan, 5-7 of September: 2548-2550.

- Morton, J.F., 1977. Major Medicinal Plants Botany, Culture and Uses. Charles C. Thomas Publisher, Bannerstone House, 431p.

- Muyima, N.Y.O., Nziweni, S. and Mabinya, L.V., 2004. Antimicrobial and antioxidant activities of Tagetes mimuta, Lippia javanica and Foeniculum vulgar essential oils from Eastern Cape Province of south Africa. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 7: 68-78.

- Narayanasamy, P.N., 2002. Microbial Plant Pathogen and Crop Disease Management. Science Publishers USA, 572p.

- Nashwa, S.M.A. and Abo-Elyours, A., 2012. Evaluation of various plant extracts against the early blight disease of tomato plants under greenhouse and field conditions. Plant Protection Science, 48(2): 74-79.

- Pitaroki, D., Couladis, M., Ptsikos-Panayotarou, N. and Tzakou, O., 2002. Composition and antifungal activity on soil-borne pathogens of the essential oil of Salvia sclarea from Greece. Journal of Agriculture and Food Chemistry, 51: 289-301.

- Plotto, A., Roberts, D. and Roberts, R.G., 2003. Evaluation of plant essential oils as natural postharvest diseas control of tomato (Lycopersicum esculentum L.). Acta Horticulture, 628: 737-745.

- Rasooli, I., Moosavi, M.L., Reazee, M.B. and Jaimand, K., 2002. Suceptibility of microorganisms to Myrtus communis L. essential oil and its chemical composition. Agriculture Science Technology, 4: 127-133.

- Sacchetti, G., Maietti, S., Muzzoli, M., Scaglianti, M., Manfredini, S. and Radica, M., 2005. Comparative evaluation of 11 essential oils of different origin as functional antioxidants, antiradicals and antimicrobials in food. Food Chemistry, 91: 621-632.

- Saidi, M., 2014. Antioxidant activities and chemical composition of essential oils from Satureja khuzistanica, Oliveria decumbens and Thymus daenensis. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 17(3): 513-521.

- Saidi, M., Ghafourian, S., Zarin-Abaadi, M., Movahedi, K. and Sadeghifard, N., 2012. In vitro antimicrobial and antioxidant activity of black thyme (Thymbra spicataL.) essential oils. Romanian Archives of Microbiology and Immunology, 71(2): 61-69.

- Salek Mearaji, H., Salek Naghdi, R. and Tafreshi, Kh., 2014. Suppressiveness of rosemary (Rosmarinus officinalis) and fennel (Foeniculum vulgare) essential oils on Fusarium oxysporum. Journal Management System, 3(2): 57-68.

- Sokovic, M. and Griensven, L., 2006. Antimicrobial activity of essential oils and their components against the three major pathogens of cultivated button mushroom Agaricus bisporus. European Journal of Plant Pathology, 116: 211-224.

- Taheri Dehkordi, A., Khojaste, M. and Khandan Mirkohi, A., 2014. Biocontrol ability of some essential oils against Botrytis cinerea, the causal agent of apple gray mold. Biological Control of Pests & Plant Diseases, 3(1): 77-86.

- Taskova, R., Mitova, M., Najdenski, H., Tzvetkova, I. and Duddeck, H., 2002. Antimicrobial activity and cytotoxicity of Carthamus lanatus. Fitoterapia, 6: 540-544.

- Vijayan, M., 1989. Studies on early blight of tomato caused by Alternaria solani (Ellis and Martin) Jones and Grout. M.Sc. (Ag) Thesis, Tamil Nadu Agricultural University, Coimbatore, India.

- Yahyaabadi, S., Zibanejad, E. and Doudi, M., 2011. Effect of some of plant extracts on the growth of two Aspergillus species. Journal of Herbal Drugs (An International Journal on Medicinal Herbs), 2(1): 69-81.

- Yazdanpanah, L., Aminaii, M.M., Panahi, B., Emamifar, M. and Mahdian, M., 2011. Effect of antifungal essential oil from Satureja hortensis on Alternaria citri. Plant Production Technology, 2(2): 81-90.