اثرهای زیستی عصاره‌های آقطی، گزنه، تمشک و سرخس عقابی روی کنه تارتن دو نقطه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حشره‌شناسی کشاورزی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.565.96.4.1575.1610

بررسی کارایی ترکیب‌های گیاهی برای کنترل آفات، یکی از پژوهش‌های رو به گسترش در بیشتر سیستم‌های کشاورزی است. در این پژوهش کارایی عصاره آبی و اتانولی چهار گیاه آقطی (Sambucus ebulus L.)، گزنه (Urtica dioica L.)، تمشک (Rubus fruticosus Boiss.) و سرخس عقابی (Pteridium aquilinum (L.) Kuhn) روی ماده‌های بالغ کنه تارتن دو نقطه‌ای (Tetranychus urticae) که یکی از مهمترین آفت‌های محصولات کشاورزی و گلخانه‌ای می‌باشد، بررسی شد. آزمایش‌ها شامل اثر کشندگی و دوام آن و اثر بازدارندگی تخم‌گذاری بودند. عصاره آبی تمشک اثر کشندگی روی این آفت نداشت و میزان مرگ و میر ناشی از عصاره آبی سه گیاه دیگر از 9.2 تا 49.8 درصد متغیر بود. مقدار LC50 عصاره‌های اتانولی آقطی، گزنه، سرخس عقابی و تمشک برای کنه‌های ماده بالغ به‌ترتیب 0.54، 0.82، 0.72 و mg/cm2 0.76 برآورد شد. در بررسی دوام کشندگی عصاره‌های اتانولی مشخص شد که عصاره گزنه تا 48 ساعت دوام بالایی داشت، بعد از آن به‌ترتیب عصاره‌های تمشک، آقطی و سرخس عقابی قرار گرفتند. کاهش تخم‌گذاری در کنه‌های تیمار شده با عصاره اتانولی تمشک (92.98% در بالاترین غلظت) بیش از سایر عصاره‌ها بود. نتایج این تحقیق نشان داد که عصاره‌های اتانولی کارایی مناسبی داشته و بررسی اثر کنترلی آنها در شرایط مزرعه‌ای، داده‌های کاربردی باارزشی در اختیار خواهد گذاشت.

کلیدواژه‌ها


- Afify, A.M.R., El-Beltagi H.S., Fayed, S.A. and Shalaby, E.A., 2011. Acaricidal activity of different exteacts from Syzygium cumini L. Skeels (Pomposia) against Tetranychus urticae Koch. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 1: 359-364.

- Amani, Z., 2016. Comparison the effectiveness of eucalyptus and citrus peels extracts with some current acaricides, against two-spotted spider mite, Tetranychus urticae. M.Sc thesis, Department of Plant Protection, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University.

- Ashrafjo, M., Ahmadi, K., Teklozadeh, H.M., Bani Adami, Y. and Nazarian, A., 2011.Effect of ethanolic extract of Melia azedarach L. seeds on oviposition and egg hatching of Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae). Journal of Herbal Drugs, 3: 165-169.

- Attia, S., Grissa, K.L., Lognay, G., Heuskin, S., Mailleux, A.C. and Hance, T., 2011. Chemical composition and acaricidal properties of Deverra scoparia essential oil (Araliales: Apiaceae) and blends of its major constituents against Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae). Journal of Economic Entomology, 104: 1220-1228.

- Dabrowski, Z.T. and Seredeynska, U., 2007. Characterization of the two-spotted spider mite (Tetranychus urticae Koch, Acari: Tetranychidae) response to aqueous extracts from selected plant species. Journal of Plant Protection Research,
47: 113-124.

- Ebadi, A.G. and Hisoriev, H., 2011. Review on distribution of Sambucus ebulus L. in the north of Iran. American-Eurasian Journal of Agriculture and Environmental Science, 10: 351-353.

- El-Sharabasy, H.M., 2010. Acaricidal activities of Artemisia judaica L. extracts against Tetranychus urticae Koch and its predator Phytoseiulus persimilis Athias Henriot (Tetranychidae: Phytoseiidae). Journal of Biopesticides,3: 514-519.

- Erdogan, P., Yildirim, A. and Sever, B., 2012. Investigations on the effects of five different plant extracts on the two-spotted mite Tetranychus urticae Koch (Arachnida: Tetranychidae). Psyche: A Journal of Entomology, 2112: 1-5.

- Finney, D.J., 1971. Probit Analysis. Cambridge University Press, London, UK, 333p.

- Gaspari, M., Lykouressis D., Perdikis, D. and Polissiou, M., 2007. Nettle extract on the aphid Myzus persicae and its natural enemy, the predator Macrolopus pygmaeus (Hem: Miridae). Journal of Applied Entomology, 12: 25-36.

- Haddadinejad, M. and Moradi, H., 2016. Evaluation of genetic diversity of some Iranian black berries based on morphological traits. Iranian Journal of Horticulture Science, 47: 371-382.

- Jovanovic, Z., Kostic, M. and Popovic, Z., 2007. Grain- protective properties of herbal extracts against the bean weevil Acanthoscelides obtectus. Industrial Crops and Products, 26: 100-104.

- Modarresi-Chahardehi, A., Ibrahim, D., Fariza-Sulaiman, S. and Mousavi, L., 2012. Screening antimicrobial activity of various extracts of Urtica dioica. Revista De Biologia Tropical, 60: 1567-1576.

- Robertson, J.L., Russell, R.M., Preisler, H.K. and Savin, N.E., 2007. Bioassay with Arthropods. CRC Press, 194p.

- Shah, D.R. and Shukla, A., 2014. Biology of spider mite, Tetranychus urticae (Koch) (Acari: Tetranychidae) on gerbera. Pest Management in Horticultural Ecosystems, 20: 162-169.

- SPSS., 2010. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 19.0. Armonk, NY: IBM Corp.

- Tork, P., Sabahi, G. and Talebi Jahromi, K., 2012. Toxicity and oviposition deterrent activities of exocarp and kernel of Ginkgo biloba seed extracts against Tetranychus urticae Koch. Journal of Plant Protection, 26: 308-315.

- Wei, J., Ding, W., Zhao, Y.G. and Vanichpakorn, P., 2011. Acaricidal activity of Aloe vera L. leaf extracts against Tetranychus cinnabarinus (Boisduval) (Acarina: Tetranychidae). Journal of Asia-Pacific Entomology, 14: 353-356.

- Yadollahi, N., Khorasani, N., Mataji, A., Etemadi, V. and Kazemi Jahandizi, E., 2015. The study of environmental factors in Pteridium aquilinum (L.) Kuhn dispersion. Journal of Environmental Science and Technology, 17: 149-157.

- Yanar, D., Kadioglu, I. and Gokce, A., 2011a. Ovicidal activity of different plant extracts on two spotted spider mite (Tetranychus urticae) (Acari: Tetranychidae). Scientific Research and Essays, 6(14): 3014-3044.

- Yanar, D., Kadioglu, I. and Gokce, A., 2011b. Acaricidal effects of different plant parts extracts on two-spotted spider mite (Tetranychus urticae Koch). African Journal of Biotechnology, 10: 11745-11750.