بررسی خصوصیات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی میوه جمعیت‎های مختلف نسترن ‌کوهی (Rosa canina L.) در استان لرستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی، مرکز گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی واحد لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.511.95.3.1576.1606

نسترن ‌کوهی (Rosa canina L.) از گونه‌های با ارزش دارویی متعلق به تیره گل‌سرخ (Rosaceae) است که در نقاط مختلف ایران پراکنش دارد. در این مطالعه‌ میوه جمعیت‎های مختلف این گیاه از شهرستان‎های خرم‌آباد، نورآباد، الشتر، دورود و الیگودرز جمع‎آوری شدند و در یک آزمایش کامل تصادفی با شش تکرار از نظر صفات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات مورد بررسی شامل: وزن تر میوه، وزن تر و خشک گوشت میوه، وزن دانه، عرض فرابر، محتوای فنل و فلاونوئید، میزان اسید آسکوربیک و درصد روغن بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که همه صفات مورد بررسی (بجز عرض فرابر میوه) به‎طور معنی‎داری تحت تأثیر منطقه جمع‌آوری قرار گرفتند. براساس نتایج مقایسه میانگین، جمعیت نورآباد بیشترین مقدار صفات وزن خشک میوه (0.95 گرم)، وزن دانه (1.11 گرم)، طول میوه (24.96 میلی‌متر)، محتوای فلاونوئید (22.18، 16.29)، محتوای فنل (50.81، 25) (در دو نوع عصاره اتانولی و متانولی)، درصد اسید آسکوربیک (0.42) و روغن (14.56) را به خود اختصاص داد. همبستگی مثبت و معنی‌داری نیز بین میزان اسید آسکوربیک و درصد روغن با وزن خشک میوه و وزن دانه در میوه مشاهده گردید. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که میوه‎های درشت‌تر احتمالاً دارای ارزش غذایی و دارویی بیشتری هستند و شاید از این همبستگی بتوان برای گزینش انتخابی براساس صفات مورفولوژیکی استفاده کرد. با توجه به نتایج آزمایش می‎توان جمعیت نورآباد را به‌عنوان اکوتیپ برتر برای فعالیت‎های اصلاحی و اهلی‎سازی در آینده توصیه کرد.

کلیدواژه‌ها


- Adamczak, A., Buchwald, W., Zielinski, J. and Miecarek, S., 2012. Flavonoid and organic acid contient in rose Hhips (Rosa L., Sect. Caninae Dc. Em. Christ.). Acta Biological Cracoviencia Series Botanical, 54(1): 105-112.

- Cseke, L.J., Kirakosyan, A., Kaufman, P.B., Warber, S.L., Duke, J.A. and Brielmann, H.L., 2006. Natural Products from Plants. CRC Press, Florida, 569p.

- Ercisli, S., 2007. Chemical composition of fruits in some rose (Rosa spp.) species. Food Chemistry, 104: 1379-1384.

- Eyvazzadeh, O., Seyyedain Ardebili, M., Chamani, M. and Darvish, F., 2010. Evaluation of fatty acid composition and stability of Rose Hip oil. Food Technology and Nutrition, 7(9): 66-76.

- Georgieva, S., Angelov, G. and Boyadzhieva, S., 2014. Concentration of vitamin C and antioxidant activity of Rose hip extracts. Journal of Chemical Technology and Metallurgy, 49(6): 451-454.

- Guimaraes, R., Barros, L., Carvalho, A.M. and Ferreira, I.C.F.R., 2010. Studies on chemical constituents and bioactivity of Rosa micrantha: an alternative antioxidants source for food, pharmaceutical, or cosmetic applications. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 58(10):
6277-6284.

- Hemati, K.H., Omidbeigi, R. and Bashiri Sadr, Z., 2003. Effect of climate and harvest time on the qualitative and qualitative characteristics of flavonoids of citrus varieties. Ph.D thesis Submitted to Modares University.

- Jakola, L. and Hohtola, A., 2010. Effect of latitude on flavonoid biosynthesis in plants. Plant cell and environmemtal, 33(8): 1239-1247.

- Klein, B.P. and Perry, A.K., 1982. Ascorbic acid and vitamin A activity in selected vegetables from different geographical areas of the United States. Journal of Food Science, 47: 941-945.

- Mazandarani, M., Makari, S. and Bajian, G.R., 2011. Evaluation of phytochemical and antioxidant activity in different parts of Herscleum gorganicum Rech.F. in Golestan province, north of Iran. Iranian Journal plant physiohogy, 2(2): 381-388.

- Mirazadi, Z., Pilehvar, B., Meshkat, Alsadat, M.H. and Karamian, R., 2012. Site quality and Essential oil composition of Myrtus Communis L. (case study: Cham moord site in Lorestan province). Journal of Agricultural Biotechnology, 3(2): 71-79.

- Ogunniyi, D.S., 2006. Castor oil: A vital industrial raw material. Bioresource Technology, 97: 1086-1091.

- Rahnavard, A., Ghavamaldin, A., Tavana, A. and Taghavi, M., 2013. Evaluation of biochemical compounds Rosa cannia L. in north of Iran (Ramsar & Tonekabon Heights). Journal of Medicinal Plant Research, 7(45): 3319-3324.

- Razungles, A., Osamianski, J. and Sapis, J.C., 1989. Determination of carotenoids in fruits of Rosa sp (R. canina and R. rugosa) and of chokeberry (Aronia melanocarpa). Journal of Food Science, 54:
774-775.

- Saeedi, K. and Omidbaigi, R., 2009a. Determination of phenolics, soluble carbohydrates, carotenoid contents and minerals of dog rose (Rosa canina L.) fruits grown in South-West of Iran. Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 25(2): 203-215.

- Saeedi, K. and Omidbeigi, R., 2009b. The measurement of total phenols, soluble carbohydrates, carotenoids and minerals, Rosa canina fruit of southeastern Iran. Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 23(2):
11-17.

- Saeedi, K., Sefidkon, F. and Babaei, A., 2014. Study of some phytochemical and morphological characteristics of dog rose (Rosa canina L.) fruit in north of Iran. Journal of Crop Improvement, 16(3): 545-554.

- Sharma, R., Samant, S., Sharma, P. and Devi, S., 2012. Evaluation of antioxidant activity of Withania somnifera leaves growing in natural habitats of North- West Himalaya, India. Journal of Medicinal plants Research, 6: 657-661.

- Slinkard, K. and Singleton, V.L., 1977. Total phenol analyses: automation and comparison with manual methods. American Journal of Enology and Viticulture, 28: 49-55.

- Szentmihalyi, K., Vinkler, P., Lakatos, B., Illes, V. and Then, M., 2002. Rose hip (Rosa canina L.) oil obtained from waste hip seeds by different extraction methods. Bio resource Technology, 82: 195-201.

- Urbonaviciute, A., Jakstas, V., Kornysova, O., Janulis, V. and Maruska, A., 2006. Capillary electrophoretic analysis of flavonoids in single-styled hawthorn (Crataegus monogyna Jacq.) ethanolic extracts. Journal of Chromatograph, 1112: 339-344.

- Uggla, M., Gustavsson, K.E., Olsson, ME. and Nybom, H., 2005. Changes in colour and sugar content in rose hips (Rosa dumalis L. and Rosa rubiginosa L.) during ripening. Journal of Horticultural Science and Biotechnology. 80(2): 204-208.

- Valizadeh, J., Bagheri, A. and Mirjalili, M.H., 2015. Phytochemical investigation of Withania coagulans (Stocks) dunal in natural habits of Iran. Iranian Journal of Medicinal and Aromatics Plants, 31: 406-417.

- Verma, M.K., Lal, S., Ahmed, N., Dinesh Kumar, D.B. and Sagoo, P.A., 2015. Genetic diversity among native wild hip rose (Rosa canina L.) genotypes collected from Kashmir valley. Indian Journal of Horticulture, 72(2): 250-256.

- Yazdani, D., Rezazadeh, Sh. and Shahnazi, C., 2002. A review of the Papaver somniferum plant. Journal of Medicinal Plants, 5: 1-12.

- Yildiz, O. and Alpaslan, M., 2012. Properties of Rose Hip marmalades. Journal of Food Technology and Biotechnology, 50(1): 98-106.

- Yilmaz, S.O. and Ercisli, S., 2011. Antibacterial and antioxidant activity of fruits of some rose species from Turkey. Romanian Biotechnological Letters, 16(4): 6407-64011.

- Zarghami Moghaddam, P., Maz, M., Zolfaghari, MR., Badeleh, MT. and Ghaemi, E.A., 2012.  Antibacterial and antioxidant activities of root extract of Onosma dichroanthum Boiss, in north of Iran. African Journal of Microbiology Research, 6(8): 1776-1781.

- Zaringhalami, S. and Khataei, M., 2017. Determination of Some chemical composition of Dog Rose fruit and seed. Journal of Food Science and Technology, 64(14): 1-8.

- Zhishen, J., Mengcheng, T. and Jianming, W., 1999. The determination of flavonoid contents in mulberry and their scavenging effects on superoxide radicals. Food Chemistry, 64: 555-559.