ارزیابی بعضی از صفات مورفولوژیکی، زایشی و بازده اسانس سه گونه دارویی بابونه (Anthemis pseudocotula Boiss.، A. tinctoria L. و A. triumfettii L. All.) در دو تاریخ کشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه بانک ژن، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان

3 استاد، گروه بانک ژن، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

4 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان

چکیده

بذر 8 جمعیت بابونه از 3 گونه‌ Anthemis pseudocotula Boiss.، A. tinctoria L. و A. triumfettii L. All. به‌صورت تک‌بوته در دو تاریخ اردیبهشت و تیر سال 1390 کشت گردید. طرح کرت‌های خرد شده با سه تکرار و منظور نمودن تاریخ کشت به‌عنوان فاکتور اصلی و جمعیت به‌عنوان فاکتور فرعی بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی مورد استفاده قرار گرفت. هر واحد آزمایشی 6 ردیف با فاصله 50 سانتی‌متر و 10 بوته در هر ردیف با فاصله 40 سانتی‌متر را شامل بود. در طول دوره رشد صفات طول و عرض تاج پوشش، ارتفاع گیاه، تعداد گل و عملکرد سرشاخه تر و خشک و درصد اسانس جمعیت‌های 3 گونه اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که تفاوت بین تاریخ‏های کشت (p < 0.05)، جمعیت‌ها و اثر متقابل جمعیت در تاریخ کشت معنی‌دار (p < 0.01) بود. مقایسه میانگین صفات نشان داد که گونه‌ Anthemis pseudocotula از نظر صفات طول و عرض تاج پوشش، ارتفاع گیاه و تعداد گل نسبت به میانگین دو گونه دیگر برتری داشت. مقایسه میانگین بین جمعیت‌ها نشان داد که جمعیت 20172 (گلستان) در بیشتر صفات رویشی از گونه Anthemis pseudocotula از دو جمعیت 20137-گلستان و 20171-یزد برتر بود. ولی جمعیت‏های گونه Anthemis tinctoria از نظر صفات رویشی و زایشی تفاوت معنی‏داری نداشت. با محاسبه درجه حرارت تجمعی رشد روزانه بین گونه‌ها و جمعیت‌های آنها مشخص شد که درجه حرارت رشد روزانه گونه Anthemis pseudocotula کمتر از دو گونه دیگر بود، بنابر‌این زودتر از آنها به گل رفت. بازده یا درصد اسانس گونه A.tinctoria از نظر کمّی بیشتر از بازده اسانس Anthemis triumfettii و Anthemis pseudocotula بود.

کلیدواژه‌ها


- امیدبیگی، ر.، 1379. تولید و فرآوری گیاهان دارویی (جلد سوم). انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد، 397 صفحه.

- زرگری، ع.، 1375. گیاهان دارویی (جلد چهارم). انتشارات دانشگاه تهران، 948 صفحه.

- مظفریان، و.، 1385. فرهنگ نامهای گیاهان ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 740 صفحه.

- Alizadeh, M.A. and Jafari, A.A. 2011. Effect of cold treatment and growth degree days (GDD) on morphological and phenological development and quality characteristics of some populations of cocksfoot (Dactylis glomerata). Middle-East Journal of Scientific Research, 7(4): 561-566.

- Anonymous, 1980. British Pharmacopoeia II. H M, Stationary Office, London.

- Dadkhah, A., Kafi, M. and Rasam, Gh., 2009. The effect of planting date and plant density on growth traits, yield quality andquantity of Matricaria (Matricaria chamomilla). Journal of Horticultural Sciences, 23(2): 100-107.

- Galambosi, B. and Holm, Y., 1991. Effect of spring sowing times and spacing on the yield and essential oil of chamomile (Matricaria recutita L.) cv. Bona grown in Finland. Herba Hungarica, 30: 47-53.

- Gasic, O. and Lukic, V. 1990. The influence of sowing and harvest time on the content and composition of the essential oils Chamomilla recutita. Planta Medica, 56(6): 638-639.

- Kocurik, S. and Dovjak, V., 1979. Effect of molybdenum and boron on dry matter production and drug yield in chamomile (Matricarica chamomilla). Nase Licine Rastliny, 16(3): 69-74.

- Libester, M., 2008. Delmar's Integrative Herb Guide for Nurses. Oxford University Press, 931P.

- Scarisbrick, D.H., Daniels, R.W. and Alcock, M., 1981. The effect of sowing date on the yield components of spring oil-seed rape. The Journal of Agricultural Science, 97: 189-195.

- Zalecki, R. 1972. The cultivation and manuring of tetraploid chamomile. Part III: Row width and sowing deity. Herba Ploniva, 18(1): 70-78.