ارزیابی تنوع مورفولوژیکی، فنولوژیکی و مولکولی جمعیت‌های ایرانی گونه بابونه زاگرسی (Anthemis haussknechtii Boiss. & Reut.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

2 دانشیار، بانک ژن منابع طبیعی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استاد، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

چکیده

در این مطالعه، صفات مورفولوژیک، فنولوژیک و مولکولی برای آنالیز تنوع در میان جمعیت‌های مختلف بابونه زاگرسی (Anthemis haussknechtii Boiss. & Reut.) شش استان مرکزی و غرب کشور، مورد استفاده قرار گرفتند. آنالیز تنوع صفات مورفولوژیک و فنولوژیک نشان داد که در میان جمعیت‌ها، همه صفات تحت ارزیابی دارای تفاوت معنی‌داری بودند. حداکثر ضرایب تنوع‌پذیری متعلق به درصد اسانس (45.76%)، تعداد ساقه گلده (38.76%) و قطر گل (32.86%) بود. در آنالیز ISSR، 6 آغازگر انتخابی، 55 نوار تولید کردند که 38 نوار (69.1%) چندشکل بودند. دامنه فاصله ژنتیکی میان جمعیت‌ها از 0.009 تا 0.439 بود. مطابق دندروگرام حاصل از UPGMA، در میزان شباهت 0.66، جمعیت‌ها به دو گروه اصلی تقسیم شدند. گروه‌بندی جمعیت‌ها براساس نشانگرهای مولکولی، مطابق گروه‌بندی جغرافیایی آنها بود. از میان جمعیت‌های مورد مطالعه، جمعیت ایلام برای مناطق گرمسیر با شرایط آبی مناسب، جمعیت‌های اردکان و خرم‌آباد برای بهره‌برداران تجاری و مراکز تحقیقاتی و جمعیت میبد برای کشت در مناطق خشک و نیمه‌خشک قابل توصیه می‌باشند. دامنه وسیع تنوع ژنتیکی مشاهده شده در این مطالعه می‌تواند به‌عنوان یک منبع ژنی در دسترس برای اصلاح بابونه از طریق برنامه‌های گزینش و دورگ‌گیری مورد توجه قرار گیرد. برنامه‌های مناسب به‌منظور حفظ این تنوع، برای استفاده در برنامه‌های اصلاحی آینده باید در نظر گرفته شوند.

کلیدواژه‌ها


- Alizadeh, M.A., Adeli, N., Mohammadi, M. and Jafari, A.A., 2015. Evaluation of morphological, physiological traits and essential oil yield in some chamomile populations of Anthemis haussknechtii species. Applied Field Crops Research (Pajouhesh & Sazandegi), 28(106): 185-192.

- Celebi, A., Texen, M., Acik, L. and Aytac, Z., 2006. Taxonomic relationships in genus Fritillaria (Liliaceae): Evidence from RAPD-PCR and SDS PAGE of seed proteins. Acta Botanica Hungarica, 50: 325-343.

- Dadkhah, A., Amini Dehghi, M. and Kafi, M., 2012. Investigating the effect of different levels of nitrogen and phosphorus fertilizers on quantitative and qualitative yield of chamomile. Iranian Journal of Field Crops Research, 10(2): 321-326.

- Denduangboripant, J., Sornsuda, S. and Wilasinee, S., 2010. Determination of local tobacco cultivars using ISSR molecular marker. Chiang Mai Journal of Science, 37(2): 293-303.

- Eftekhari, M., 2011. Study of Genetic and Morphological Diversity of Some Chamomile Masses. M.Sc. thesis, Department of Agronomy and Plant Breeding, College of Agriculture and Natural Resources of the Tehran University, 175p.

- Endler, J.A., 1977. Geographical Variation, Speciation and Clines. Princeton, NJ, USA: Princeton University Press, 252p.

- Fares, K., Guasmi, F., Touil, L., Triki, T. and Ferchichi, A., 2009. Genetic diversity of Pistachio tree using Inter-Simple Sequence Markers (ISSR) supported by morphological and chemical markers. Biotechnology, 8(1): 24-34.

- Farhoudi, R., Fateh, E. and Rahnama-Ghahfarokhi, A., 2015. The effect of sowing date and different urea fertilizer levels on quality and quantity of chamomile (Matricaria recutita, Perso genotype)in Shoushtar climate condition. Iranian Journal of Field Crops Research, 13(2): 248-255.

- Gasic, O., Lukic, V. and Adomovic, O., 1991. The Influence of sowing and harvest time on the essential oil of Matricaria recutita L. Rauschert. Journal of Essential Oil Research, 3(5): 295-302.

- Hamrick, J.L. and Godt, M.J.W., 1997. Effects of life history traits on genetic diversity in plant species: 102-118. In: Silvertown, J., (Ed.). Plant Life Histories, Ecology, Phylogeny and Evolution. Cambridge University Press, Cambridge, UK, 307p.

- Kohanmo, M.A., Aghaalikhani, M., Rezazadeh, Sh. and Rejali, F., 2010. Investigation on the possibility of growth and comparison of some of the agronomical and phytochemical characteristics of Chamomile population of three natural habitats of Iran in Bushehr province. Iranian Journal of Horticultural Science and Technology, 11(2): 87-98.

- Lin, X.C., You, Y.F., Liu, J., Peng, J.S., Liao, G.L. and Fang, W., 2010. Crossbreeding of Phyllostachys species (Poaceae) and identification of their hybrids using ISSR markers. Genetics and Molecular Research, 9(3): 1398-1404.

- Mahdikhani, H., Soloki, M., Zeinali, M. and Imamjomeh, E., 2007. Genetic variation of Matricaria chamomilla on the basis of morphological traits. Third Conference of Medicinal Plants, Shahed University, Tehran, 26-27 January: 17.

- Mantel, N., 1967. The detection of disease clustering and a generalysed regression approach. Cancer Research, 27: 209-220.

- Martinez, L., Cavagnaro, P. and Masuelli, R., 2003. Evaluation of diversity among Argentine grapevine (Vitis vinifera L.) varieties using morphological data and AFLP markers. Electronic Journal Biotechnolgy, 6(3): 241-250.

- Mozaffarian, V., 2007. Flora of Iran (No. 59). Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran.

- Muminović, J., Melchinger, A.E. and Lübberstedt, T., 2004. Genetic diversity in corn salad (Valerianella locusta L.) and related species determined by AFLP markers. Plant Breeding, 123: 460-466.

- Nazeri, S., Jafari, N., Rabiei, Z., Tahmasebi Enferadi, S. and Behroozi, R., 2016. Growth inhibitory effect of Anthemis haussknechtii root extract, as a source of parthenolide, on breast cancer cell line. Journal of Medicinal Plants and by Products, 5(2): 205-210.

- Pirkhezri, M., Hassani, M.E. and Tabatabai, M.F. 2009. Morphological evaluation of some chamomile species in two genera, Anthemis and Matricaria in Iran (Matricaria spp., Anthemis spp.). Journal of Horticultural Sciences, 23(2): 119-130.

- Pirkhezri, M., Hassani, M.E. and Hadian, J., 2010. Genetic diversity in different population of Matricaria chamomilla L. growing in southwest of Iran, based on morphological and RAPD markers. Research Journal of Medicinal Plant, 4(1): 1-13.

- Powell, W., Morgante, M., Andre, C., Hanafey, M., Vogel, J., Tingey, S. and Rafalski, A., 1996. The comparison of RFLP, RAPD, AFLP and SSR markers for germplasm analysis. Molecular Breeding, 2: 225-238.

- Rechinger, K.H., 1986. Flora Iranica (No. 158). Akademische Druck- U. Vernagsanstalt, Graz-Austria.

- Rahimmalek, M., Sayed, T.B.E., Arzani, A. and Etemadi, N., 2009. Assessment of genetic diversity among and within Achillea species using amplified fragment length polymorphism (AFLP). Biochemistry Systematic Ecology, 37: 354-361.

- Roberson, E., 2008. Medicinal plants at risk. Native Plant Conservation Campaign, Tucson, 19p.

- Roldan-Ruiz, F.A., Galliland, T.J., Dubreuil, C., Dillman, C. and Lallemand, J., 2001. A comparative study of molecular and morphological methods of describing relationships between perennial ryegrass (Lilium perenne L.) varieties. Theoretical and Applied Genetics, 103: 1161-1168.

- Salehi, P., Sonboli, A., Barami, Z. and Mazraati, F., 2008. Chemical constituent of the essential oil and antioxidant activity of various extracts of Anthemis haussknechtii (Asteraceae) from Iran. Planta Medica, 74(11): 1345-1351.

- Siddiqui, M.H., Oad, F.C. and Jmaro, G.H., 2006. Emergence and nitrogen use efficiency of maize under different tillage operation and fertility levels. Asian Journal of Plant Sciences, 5(3): 508-510.

- Taiz, L. and Zeiger, E., 2010. Plant Physiology. Sinauer Associates Inc., Sunderland, 782p.