تأثیر ازتوباکتر بر شاخص‌های رشدی، عملکرد و میزان اسانس دو توده محلی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) در شرایط شوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده شیمی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 استادیار، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر ازتوباکتر بر شاخص‌های رشدی، عملکرد دانه و میزان اسانس دو توده محلی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) در شرایط شوری، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار در سال 1394 در دانشگاه کاشان به‌صورت گلدانی انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دو توده محلی زیره سبز اردستان و مشهد اردهال، چهار سطح شوری (صفر، 100، 150 و 200 میلی‌مولار کلرید سدیم) و دو سطح باکتری ازتوباکتر (تلقیح و عدم تلقیح بذر) بودند. نتایج نشان داد که شوری و تلقیح بذر با باکتری تأثیر بسیار معنی‌داری بر درصد و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ارتفاع ساقه‌چه داشت. افزایش غلظت کلرید سدیم تا سطح 200 میلی‌مولار منجر به کاهش معنی‌دار درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، ارتفاع ساقه‌چه، عملکرد دانه و عملکرد اسانس شد. همچنین نتایج نشان داد در هر دو توده و در تمام سطوح شوری، تلقیح با باکتری در مقایسه با شاهد، منجر به افزایش معنی‌دار کلروفیل a، کلروفیل b، میزان آنزیم‌های کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، عملکرد دانه و عملکرد اسانس گردید. توده محلی اردستان کلروفیل a و b، آنزیم‌های کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز درصد اسانس بیشتری در مقایسه با توده محلی مشهد اردهال داشت و شرایط شوری را بهتر تحمل نمود. در شرایط شوری تلقیح بذرها با باکتری ازتوباکتر به‌دلیل تأثیرات مثبت، توانست اثرات منفی تنش را کاهش داده و سرعت جوانه‌زنی، عملکرد دانه و عملکرد اسانس را نسبت به نمونه‌های شاهد بهبود ببخشد. بنابراین می‌توان در شرایط مشابه با این آزمایش، توده محلی اردستان را کشت نموده و برای کاهش اثرات شوری از تلقیح بذر با ازتوباکتر استفاده و عملکرد دانه و اسانس بالاتری بدست آورد.

کلیدواژه‌ها


- Aebi, H., 1984. Catalase in vitro. Methods Enzymology, 105: 121-126.

- Akhtar, Sh., Hossain, Sh.J., Hossain, SK.A. and Kumar Datta, R., 2012. Isolation and characterization of salinity tolerant Azotobacter sp. Greener Journal of Biological Sciences, 2(3): 043-051.

- Alizadegan, Z., Mortezavi, S.A. and Amirnejad, H., 2011. The comparative advantage of the production and trade of medicinal plants. M.Sc. Dissertation, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran.

- Arnon, D.I., 1949. Copper enzymes in isolated choloroplast polyphenol-oxidase in Beta vulgaris. Plant Physiology, 24: 1-15.

- Arzanesh, M.H., Bani Aghil, N., Ghorban Ali, M. and Shahbazi, M., 2012. The effect of plant growth promoting bacteria on growth parameters and concentration of micronutrients in two rapeseed cultivars under salt stress. Journal of Soil Management and Sustainable Production, 2(2): 153-163.

- Bor, M., Osdemir, F. and Turkan, I. 2003. The effect of salt stress on lipid peroxidation and antioxidants in leaves of sugar beet Beta vulgaris L. and wild beet Beta maritima L. Plant Science, 164: 77-84.

- Egamberdieva, D. and Kucharova, Z., 2009. Selection for root colonizing bacteria stimulating wheat growth in saline soils. Biology and Fertility of Soils, 45(6): 563-571.

- Ekhtiari, R., Farbodi, M., Moraghebi, F. and Khodabandeh, N., 2010. The effect of salinity on seed germination of medicinal cumin (Cuminum cyminum L.) in laboratory conditions. Plant and Ecosystems, 6(22): 65-76.

- Ellis, R.H. and Roberts, E.H., 1981. The quantification of ageing and survival in orthodox seeds. Seed Science and Technology, 9: 377-409.

- Ghorbanli, M., Ahmadi, F., Monfared, A. and Bakhshi Khaniki, Gh.H., 2012. The effect of salinity and its interaction with ascorbate on the activity of catalase, ascorbate peroxidase, proline and malondialdehyde cumin (Cuminum cyminum L.) four weeks after germination. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 28(1): 14-27.

- Haghirsadat, B.B.F., Vahidi, A., Sabor, M.H. Azimzade, M., Kalantar, S.M. and Sharafdini, M., 2011. Evaluation of active components and antioxidant properties of essential oil of cumin (Cuminum cyminum L.) native Yazd province. Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, 19(4): 472-481.

- Hassanli, A.M., 2000. Different Methods of Water Measurement. Shiraz University Publication, 345p.

- Hasheminia, S.M., Nasiri mahallati, M. and Keshavarzi, A. 2009. Salinity and temperature determine the appropriate threshold and investigate the combined effect on germination of cumin (Cuminum cyminum L.). Iranian Journal of Crop Research, 7(1): 303-310.

- Hilhorst, H.W.M. and Toorop, P.E., 1997. Review on dormancy, germinability, and germination in crop and weed seeds. Advance of Agronomy, 61: 111-165.

- Jamil, M.C., Lee Rehman, S.U., Lee, D.B., Ashraf, M. and Rha, E.S., 2005. Salinity tolerance of Brassica species at germination and early seedling growth. Electronic Journal of Environmental, Agricultural and Food Chemistry, 4(4): 970-976.

- Javadipoor, Z., Movahedi dehnavi, M. and Balochi, H.R., 2013. Evaluation of photosynthetic parameters, chlorophyll content and fluorescence safflower under salinity. Electronic Journal of Crop Production, 6(2): 35-56.

- Jnawali, A.D., Ojha, R.B. and Marahatta, M., 2015. Role of azotobacter in soil fertility and sustainability-a review. Advances in Plants and Agriculture Research, 2(6): 00069.

- Kafi, M., 2002. Cumin, Production and Processing. Ferdowsi University of Mashhad Publication, 195p.

- Kaya, C., Kirnak, H., Higgs, D. and Satali, K., 2002. Supplementary calcium enhances plant growth and fruit yield in strawberry cultivars grown at high (NaCl) salinity. Journal of Horticultural Sciences, 93: 65-74.

- Kochaki, A., Tabrizi, L. and Ghorbani, R., 2008. Evaluate the effectiveness of biological fertilizer on growth characteristics, yield and quality of medicinal herb hyssop (Hyssopus officinalis). Iranian Journal of Crop Research, 6(1): 12-137.

- Kohler, J., Antonio Hernandes, J., Caravaca, F. and Roldan, A., 2009. Induction of antioxidant enzymes is involved in the greater effectiveness of a PGPR versus AM fungi with respect to increasing the tolerance of lettuce to severe salt stress. Environmental and Experimental Botany, 63(2-3): 245-252.

- Kreps, J.A., Chang, H.S., Zhu, T., Wang, X. and Harper, J.F., 2002. Transcription changes for Arabidopsis in response to salt, osmotic and cold stress. Plant Physiology, 130: 2129-2141.

- Lichtenthaler, H., 1987. Chlorophylls and carotenoid: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods of Enzimology, 148: 350-382.

- Mittova, V., Guy, M., Tal, M. and Volokita, M., 2002. Response of the cultivated tomato and its wild salt-tolerant relative Lycopersicon pennellii to salt-dependent oxidative stress: increased activities of antioxidant enzymes in root plastids. Free Radical Research, 36: 195-202.

- Motohashi, T., Nagamiya, K. and Prodhan, S.H. 2010. Production of salt stress tolerant rice by overexpression of the catalase gene, kate, derived from Escherichia coli. Asia Pacific Journal of Molecular Biology and Biotechnology. 18: 37-41.

- Munns, R., 2002. Comparative physiology of salt and water stress. Plant, Cell and Environment, 28: 239-250.

- Nabizadeh marvdasht, M.R., Kafi, M. and Rashed mahsel, M.H., 2003. Effects of salinity on growth, accumulation of salts and the percentage of Cumin. Iranian Journal of Field Crop Research, 1(1): 54-59.

- Nakano, Y. and Asada, K., 1981. Hydrogen Peroxide is scavenged by ascorbate-specific peroxidase in spinach chloroplasts. Plant Cell Physiology, 22(5): 867-880.

- Pierson, A., 1955. Functional aspects in mineral nutrition of green plants Annual Review of Plant physiology, 6: 71-114.

- Ravikumar, S., Kathiresan, K., Ignatiammal, S.T.M., Selvam, M.B. and Shanthy, S., 2004. Nitrogen fixing azotobacters from mangrove habitat and their utility as marine biofertilizers. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology, 312(1): 5-17.

- Rezaii, M.A., Khavazi Nejad, R.A. and Fahimi, H., 2004. Cotton plant physiological response to different soil salinity. Research and Construction, 62: 81-89.

- Rezaii, M.A., Khavazi Nejad, R.A. and Fahimi, H., 2005. Effects of different salinity levels on cumin seed germination. The Second Conference on Medicinal Plants, Shahed University, 26-27 January.

- Rojas-Tapias, D., Moreno-Galvan, A., Pardo-Dyaz, S., Obando, M., Rivera, D. and Bonilla, R., 2012. Effect of inoculation with plant growth-promoting bacteria (PGPB) on amelioration of saline stress in maize (Zea mays). Applied Soil Ecology, 61: 264-272.

- Saeed Najad, A.H. and Rezvani Moghaddam, P., 2010. Effect of biofertilizers and chemical fertilizers on morphological properties, yield, yield components and essence percentage of cumin (Cuminum cyminum L.). Journal of Horticultural Science and Technology, 24(1): 38-44.

- Salami, M.H., Safarnejad, A. and Hamidi, H., 2006. Effect of salinity stress on morphological characteristics of cumin (Cuminum cyminum L.) and valerian (Valeriana officinalis). Research and Construction, 72: 77-83.

- Tatari, M., 2004. Effect of salinity levels and irrigation times on growth and yield of cumin in Mashhad province. M.Sc. dissertation, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad.

- Zabihi, H.R., Savagebi, G.R., Khavazi, K. and Gangali, A., 2009. Study of Pseudomonas strains application on yield and yield components of wheat in various levels of soil salinity. Journal of Soil and Water, 23(1): 199-208.

- Zand, A., Aroiee, H., Chaichi, M.R. and Nemati, S.H., 2017. Effects of bio-fertilizers on some physiological characteristics, essential oil percentage and yield of spearmint (Mentha spicata L.) under deficit irrigation. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 33(1): 112-125.

- Zargari, A., 1994. Herb (Vol. 2). Tehran University Press, 840p.