غربالگری میکوریزای همزیست و تأثیر جدایه برتر به همراه تیمارهای مختلف کود شیمیایی بر خصوصیات رویشی و گلدهی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) در شرایط گلخانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

این پژوهش، بررسی تأثیر برخی قارچ‌های میکوریز بومی به همراه تیمارهای مختلف کود شیمیایی بر روی خصوصیات رویشی و گلدهی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) می‌باشد. بدین‌منظور ابتدا آزمایش‌های اولیه بر روی خاک ریزوسفری چند گیاه خانواده چتریان (زیره سبز، زیره سیاه و گشنیز) انجام شد و براساس نتایج آن جدایه برتر (جدایه گشنیز3) که دارای بیشترین درصد کلونیزاسیون بود برای تولید انبوه مایه تلقیح قارچ‌های میکوریز انتخاب گردید. سپس آزمایش اصلی بر روی زیره سبز، به‌صورت فاکتوریل و در قالب یک طرح آماری کامل تصادفی اجرا شد. تیمارها شامل شاهد و سطوح مختلف کودی در دو سطح بدون تلقیح و تلقیح با میکوریز در گلخانه با 4 تکرار اجرا شد. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد که صفات مربوط به اندام هوایی (ارتفاع، قطر ساقه، وزن تر، وزن خشک، تعداد شاخه‌های فرعی و تعداد گل در بوته) و صفات مربوط به ریشه (حجم و طول ریشه) و درصد کلونیزاسیون به‌طور بسیار معنی‌داری (در سطح احتمال 1%) تحت تأثیر مصرف تلفیقی میکوریز با کود شیمیایی قرار گرفت، به‌طوری که موجب بهبود خصوصیات رویشی و اجزا عملکرد در زیره سبز شد و تیمار مصرف تلفیقی میکوریز و کود بجز عناصر کم‌مصرف (T5) در تمام صفات برترین تیمار بود. در بین تیمارهای مختلف کودی و تیمار شاهد تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد، اما با حضور قارچ میکوریزا تفاوت در بین صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود.

کلیدواژه‌ها


- Arab, A., Bradaran, R. and Vahidipour, T.H., 2013. Effect of irrigation and mycorrhizal bio-fertilizers on yield and agronomic traits of millet (Panicum miliaceum L.). International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 6(2): 103-109.

- Ardakani, M., Mazaheri, D., Majd, F. and Noormohammadi, Gh., 2000. The role of azospirillium bacteria co-operation in absorption of micro and macro-nutrients in wheat. 6th National Iranian Crop Science Congress, Babolsar, Mazandaran, Iran, 3 September.

- Azimi, R., Jankju, M. and Asghari, H.R., 2013. Effect of mycorrhizal inoculation on seedlings establishment and morphological parameters of alfalfa (Medicago sativa L.) in rangeland of Bahar Kish Quchan. Journal of Agroecology, 5(4): 424-432.

- Bardel, J., Ghanbari, A. and Khajeh, M., 2016. Physiological response and polyamines content of cumin (Cuminum cyminum L.) to water irrigation quality in the application of chemical and organic fertilizers. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 32(2): 360-375.

- Barea, J.M., Pozo, M.J., Azcon, R. and Azcon-Aguilar, C., 2005. Microbial co-operation in the rhizosphere. Journal of Experimental Botany, 56: 1761-1778.

- Bllaszkowski website, -http://www.agro.ar.szczecin.pl/w jblaszkowski.

- Esmaielpour, B. and Amani, N., 2014. Investigating the effect of mycorrhizal inoculation on growth and uptake of nutrients in lactuca sativa cv Syaho. Soil Management and Sustainable Production, 4(2): 49-69.

- Farzaneh, M., Vierheilig, H., Lössl, A. and Kaul, H.P., 2011. Arbuscular mycorrhiza enhances nutrient uptake in chickpea. Plant Soil and Environment, 57(10): 465-470.

- Ghanbari, J. and Khajoei-Nejad, G.R., 2014. Evaluation of yield and agronomic traits of cumin ecotypes in different sowing dates at Kerman region. Journal of Agroecology, 6(1): 142-151.

- Given, D.R., Dixon, K.W., Barrett, R.L. and Sivasithamparam, K., 2002. Plant conservation and biodiversity: the place of microorganisms: 1-18. In: Sivasithamparam, K., Dixon K.W. and Barrett, R.L., (Eds.), Microorganisms in Plant Conservation and Biodiversity. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Netherlands, 367p.

- Halder, M., Mujib, A.S.M., Khan, M.S., Joardar, J.C., Akhter, S. and Dhar, P.P., 2015. Effect of arbuscular mycorrhiza fungi inoculation on growth and uptake of mineral nutrition in ipomoea aquatica. Current World Environment, 10(1): 67-75.

- Joshee, N., Mentreddy, S.R. and Yadav, K., 2007. Mycorhizal fungi and growth and development of micropropagated Scutellaria integrifolia plants. Industrial Crops and Products, 25: 169-177.

- Kapoor, R., Giri, B. and Mukerji, G., 2002. Mycorrhization of coriander (Coriandrum sativum L) to enhance the concentration and quality of essential oil. Journal of the Science of Food and Agriculture, 82: 339-342.

- Koochaki, A., Tabrizi, L. and Ghorbani, R., 2008. Effect of biofertilizers on agronomic and quality criteria of Hyssop (Hyssopus officinalis). Iranian Journal of Field Crops Research, 6(1): 127-138.

- Kothari, S.K., Marschner, H. and Romheld, V., 1991. Contribution of the VA mycorrhizal hyphae in acquisition of phosphorus and zinc by maize grown in a calcareous soil. Plant and Soil, 131: 177-185.

- Mehrban, A., Noormohammadi, Gh., Vazan, S., Ardakani, M. and Heidari-Sharifabad, H., 2012. Investigation of the roles microorganisms vesicular-arbuscular mycorrhiza (VAM) fungi on some characteristics of sorghum cultivars. Journal of Agronomy and Plant Breeding, 8(2): 1-9.

- Mukerji, K.G. and Chamola, B.P., 2003. Compendium of Mycorrhizal Research. A.P.H. Publisher, New Delhi, 650p.

- Philips, J.M. and Hayman, D.S., 1970. Improved
procedures for clearing roots and staining parasitic and vesicular-arbuscular mycorrhizal fungi for rapid assessment of infection. Transactions of British Mycological Society, 55: 158-161.

- Rahmani, H.R., 2011. Biological fertilizers and their role in sustainable agriculture and healthy crop production. The 1st Iranian Fertilizer Challenges Congress: Half a Century of the Fertilizer Consumption, Tehran, Iran, 1-3 March.

- Sadravi, M. and Talaei, F., 2015. Methods of mass production of inoculum of endomycorrhizal fungi. Plant Pathology Science, 4(1): 13-22.

- Saeidnejad, A.H. and Rezvani Moghaddam, P., 2010. Investigation the effect of compost, vermicompost, cow and sheep manures on yield, yield components and essence percentage of cumin (Cuminum cyminum). Journal of horticulture science, 24(2): 38-44.

- Saleh, M. and Al-Garni, S., 2006. Increased heavy metal tolerance of cowpea plant by dual inoculation of an arbuscular mycorrhizal fungi and nitrogen-fixer Rhizobium bacterium. African Journal of Biotechnology, 5(2): 133-142.

- Subramanian, K.S., Charest, C., Dwyer, L.M. and Hamilton, R.I., 1997. Effects of arbuscular mycorrhiza on leaf water potential, sugar content and P content during drought and recovery of maize. Canadian Journal of Botany, 75: 1582-1591.

- Valadabadi, S.A. and Aliabadi Farahani, H., 2013. Mycorrhizal fungi influence on quantitative and morphological characteristics in Basil induced by phosphorus fertilizer under water deficit conditions. African Journal of Agricultural Research, 8(23): 3042-3046.

- Van der Heijden, M.G.A. and Sanders, I., 2002. Mycorrhizal Ecology. Springer, Berlin, Heidelberg, 469p.