بررسی اسانس گل محمدی Rosa damascena Mill مناطق مرکزی و شمال غربی کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، تهران

چکیده

گل محمدی با نام علمی  Rosa damascena Mill.  و از خانواده  Rosaceae ، در مناطق مختلف ایران و جهان کشت می گردد. اسانس و گلاب استخراج شده از گل در صنایع عطرسازی، آرایشی و غذایی مصرف گسترده ای دارد. از آنجا که رویش گیاهان در مناطق مختلف تاثیر مهمی روی رشد گیاه و میزان مواد موثر آن خواهد داشت, از این رو در این تحقیق، استخراج اسانس از گل دو ژنوتیپ این گونه از مناطق قمصر (کاشان) B188  و اسکو  (آذربایجان شرقی) A6  به روش تقطیر با آب انجام گرفت، بعد اسانسهای آنها توسط دستگاههای کروماتوگرافی گازی (GC)  و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) مورد تجزیه و طیفهای مورد شناسایی قرار گرفتند. ترکیبهای عمده در اسانس کاشان (قمصر) شامل : (%n-nonadecane (25.5% )، citronellol  (17.7  و (% geraniol  (13.3 و ترکیبهای عمده در نمونه آذربایجان شرقی (اسکو) شامل :(% citronellol (27)، geraniol (18.7  و ( %n - nonadecane  (14.2  بدست آمد. نتایج این تحقیق شناسایی اکوتیپی مناسب از آذربایجان شرقی (اسکو) می باشد که  با وجود کشت در شرایطی غیر از رویشگاه اصلی، در بعضی از ترکیبهای مهم دارای درصد بیشتری می باشد.  

کلیدواژه‌ها


طبایی عقدایی، س.ر،  م.ب. رضایی و ک.  جایمند. 1382. ارزیابی تنوع در اجزاء گل و اسانسژنوتیپهای گل محمدی (Rosa damascena Mill.) کاشان. فصلنامه پژوهشی تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 11(2): 234-219. و 278.

طبایی عقدایی، س.ر .و، م.ب. رضایی. 1381. ارزیابی تنوع موجود در ژنوتیپهای گل محمدی (Rosa damascena Mill.) کاشان از نظر عملکرد گل. تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 9: 111-99.

- طبایی عقدایی، س.ر.، م.ب. رضایی و ک. جایمند. 1380. تنوع ژنوتیپی در میزان گل و اسانس گل محمدی  Mill. ) (Rosa damascena. همایش ملی گیاهان دارویی ایران. ص. 224.

طبایی عقدایی، س.ر. و. محمد بابایی.1380. مطالعه اختلافهای ژنوتیپی گل محمدی(Mill Rosa damascena ) از نظر واکنش به خشکی در مراحل اولیه رشد. تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 8: 126 -113.

طبایی عقدایی، س.ر.  و  م.ب.  رضایی،  1379. بررسی تکثیر و ریشه زائی  در  قلمه های  گل محمدی (Rosa damascena Mill.). تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 1: 94-76

طبایی عقدایی، س.ر. و. محمد بابایی.1381. مؤلفه های مقاومت به خشکی در اکوتیپهای  گل محمدی(Mill Rosa damascena ). اولین کنفرانس علوم و تنوع زیستی گیاهی ایران. ص 151.

طبایی عقدایی، س.ر. و. م.  بابایی.1382.ارزیابی  تنوع ژنتیکی برای تحمل خشکی  در قلمه های  گل محمدی (Mill. Rosa damascena) با استفاده از تجزیه‌های چند متغیره. فصلنا مه پژوهشیتحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 11 (1): 51-39 و 167.

- Rao,B.R.R. ;Sastry,K.P.; Saleem,S.M.; Rao,E.V.S.P.;syamasundra,K.V. and Ramesh,S. 2000, “Volatile flower oils of three genotypes of rose-scented geranium (Pelargonium sp.)”, Flavour fragr. Journal, vol.15, 105-107.

- Babu,K.G.D.; Singh,B.; Joshi,V.P. and Singh, V., 2002, “Essential oil composition of Damask rose (Rosa damascena Mill.) distilled under different pressures and temperatures”, Flavour Fragr.J.,17, 136-140.

- Reverchon,E. ; Porta,G.D. and Gorgoglione,D. 1997, “Supercritical CO2 extraction of volatile oil from Rose concrete”, Flavour and Fragrance Journal, vol. 12, 37-41.

- Karawya, M.S. ; Hashim, F.M. ; Hifnawy, M.S. ,1974, Oils of jasmine, rose and cassie of egyptian origin. Bull. Fac. Pharm. Univ. Cairo ; 13: 183-192.

- Kovats, E., 1987, Composition of essential oil. Part 7. Bulgarian oil of rose (Rosa damascena Mill.).  J. Chromatogr. ; 406: 185-222.

- Adams, R.P., 1989, Identification of essential oils by ion trap mass spectroscopy. Academic Press: New York.

- Shibamoto,T. 1987, Retention indices in Essential oil analysis. In: Capillary Gas Chromatography in Essential oils analysis.Edits.,P.Sandra and C.Bicchi, p. 259-274, Dr. Alferd Huethig Verlag,New York. 

- Davies,N.W.,1990,   Gas chromatographic retention index of monoterpenes and sesquiterpenes on methyl silicon and carbowax 20M phases., J.Chromatogr., 503, 1-24.