بررسی ترکیب‌های شیمیایی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی دو گونه ماکروجلبکی سبز Ulva intestinalis و Ulva linza در خلیج فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای بیوتکنولوژی، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

2 دانشیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

3 استادیار، گروه جلبک‌شناسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

4 استادیار، پژوهشکده اکولوژی خلیج‌ فارس و دریای عمان، مرکز تحقیقات شیلات ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

چکیده

ویژگی‌های غذایی، دارویی و بهداشتی از مهمترین مباحث مورد مطالعه در جلبک‌های ماکروسکوپی می‌باشند. در این تحقیق ترکیب‌های غذایی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی دو گونه مهم از جلبک‌های ماکروسکوپی سبز Ulva intestinalis و Ulva linza جمع‌آوری شده از سواحل خلیج فارس بررسی شد. کلیه آنالیزها براساس روش‌های مرجع با کمی تغییرات انجام گردید. گونه U. intestinalis محتوای پروتئین بالاتری (15.79%) را نسبت به گونه U. linza (9.90%) نشان داد، درحالی که گونه U. linza دارای میزان بالاتری از ترکیب‌های لیپیدی (2.34%)، خاکستر (26.66%)، فنول (mgGA/g2.16) و فلاونوئید (mgQE/g11.70) نسبت به گونه U. intestinalis با محتوای لیپید (1.98%)، خاکستر (22.55%)، فنول (mgGA/g 1.02) و فلاونوئید (mgQE/g8.20) بود. دو گونه از لحاظ ترکیب‌های سنجیده شده بجز محتوای لیپیدی اختلاف معنی‌داری را نشان دادند (P<0.05). در بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی نمونه‌ها گونه U. intestinalis با ظرفیت نگهداری آب (g/g17.5)، جذب آب (mL/g9.5) و نگهداری روغن (g/g5.5) مقادیر بالاتری را نسبت به گونه U. linza با ظرفیت نگهداری آب (g/g8.5)، جذب آب (mL/g5.7) و نگهداری روغن (g/g2.6) نشان داد. هر دو گونه در هر سه ویژگی سنجیده شده دارای اختلاف آماری معنی‌داری بودند (P<0.05). این تحقیق نشان داد که دو گونه جلبک مطالعه شده با دارا بودن محتوای پروتئینی بالا منابع گیاهی ارزشمندی برای مصرف مستقیم خوراکی انسان بوده، همچنین به‌دلیل خصوصیات فیزیکی و شیمیایی منحصر به فرد به‌عنوان افزودنی‌ها برای بهبود ساختار و ارزش غذایی در محصولات صنایع غذایی دارای کاربرد می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


- قرنجیک، ب.م. و روحانی قادیکلایی، ک.، 1389. اطلس جلبک‌های دریایی سواحل خلیج فارس و دریای عمان. انتشارات مؤسسه تحقیقات شیلات ایران، 170 صفحه.

- Akkoz, C., Arsland, D., Ünver, A., Özcan, M.M. and Yilmaz, B., 2011. Chemical composition, total phenolic and mineral contents of Enteromorpha intestinalis (L.) Kutz. and Cladophora glomerata (L.) Kutz. seaweeds. Journal of Food Biochemistry, 35: 513-523.

- Antolovich, M., Prenzler, P.D., Patsalides, E., McDonald, S. and Robards, K., 2002. Methods for testing antioxidant activity. Analyst, 127: 183-198.

- Benjama, O. and Masniyom, P., 2011. Nutritional composition and physicochemical properties of two green seaweeds (Ulva pertusa and U. intestinalis) from the Pattani Bay in Southern Thailand. Songklanakarin Journal of Science and Technology, 33(5): 575-583.

- Bligh, E.G. and Dyer, W.J., 1959. A rapid method of total lipid extraction and purification. Canadian Journal of Biochemistry and Physiology, 37: 911-917.

- Caprez-Amado, R. and Neaukom, H., 1986. Influence of different type of thermal treatment on the chemical composition and physical properties of wheat bran. Journal of Cereal Science, 4(3): 233-239.

- Cardozo, K.H.M., Guaratini, T., Barros, M.P., Falcao, V.R. and Tonon, A.P., 2007. Metabolites from algae with economical impact. Comparative Biochemistry and Physiology Part C Toxicology & Pharmacology, 146: 60-78.

- Carvalho, A.F.U., Portela, M.C.C., Sousa, M.B., Martins, F.S., Rocha, F.C., Farias, D.F. and Feitosa, J.P.A., 2009. Physiological and physico-chemical characterization of dietary fibre from the green seaweed Ulva fasciata Delile. Brazilian Journal of Biology, 69: 969-977.

- Chakraborty, S. and Bhattacharya, T., 2012. Nutrient composition of marine benthic algae found in the Gulf of Kutch coastline, Gujarat, India. Journal of Algal Biomass Utilization, 3(1): 32-38.

- Chang, C.C., Yang, M.H., Wen, H.M. and Chern, J.C., 2002. Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods. Journal of Food and Drug Analysis, 10(3): 178-182.

- Dawczynski, C., Schubert, R. and Jahreis, G., 2007. Amino acids, fatty acids, and dietary fibre in edible seaweed products. Food Chemistry, 103: 891-899.

- Elleuch, M., Bedigian, D., Roiseux, O., Besbes, S., Blecker, C. and Attia, H., 2011. Dietary fibre and fibre-rich byproducts of food processing: characterisation, technological functionality and commercial applications: a review. Food Chemistery, 124: 411-421.

- Farasat, M., Khavari-Nejad, R.A., Nabavi, S.M.B. and Namjooyan, F., 2013. Antioxidant properties of some filamentous green algae (Chaetomorpha Genus). Brazilian Archives of Biology and Technology, 56(6): 921-927.

- Fatma, C.A.F., Yilmaz, Ö., Durucan, F. and Özdemir, N.Ş., 2015. Biochemical components of three marine macroalgae (Padina pavonica, Ulva lactuca and Taonia atomaria) from the levantine seacoast of antalya, Turkey. Journal of Biodiversity and Environmental Sciences, 6(4): 401-411.

- Fleurence, J., 1999. Seaweed proteins: biochemical nutritional aspects and potential uses. Trends in Food Science & Technology, 10: 25-28.

- Juneja, A., Ceballos, R.M. and Murthy, G.S., 2013. Effects of environmental factors and nutrient availability on the biochemical composition of algae for biofuels production. Energies, 6(9): 4607-4638.

- Halliwell, B., 2007. Oxidative stress and cancer: have we moved forward? Biochemical Journal, 401: 1-11.

- Holzinger, A. and Lütz, C., 2006. Algae and UV irradiation: effects on ultrastructure and related metabolic functions. Micronology, 37(3): 190-207.

- Jimenez-Escrig, A.E. and Sanchez-Muniz, F.G., 2000. Dietary fibre from edible seaweeds: chemical structure, physicochemical properties and effects on cholesterol metabolism. Nutrition Research, 20(4): 895-598.

- Kuniak, L. and Marchessault, R.H., 1972. Study of the crosslinking reaction between epichlorohydrin and starch. Starch, 24(4): 110-116.

- Lawson, G.W. and John, D.M., 1987. The Marine Algae and Coastal Environment of Tropical West Africa. Berlin, Germany, 587p.

- Lowry, O.H., Farr, A.L., Randall, R.J. and Rosebrough, N.J., 1951. Protein measurement with folin phenol reagent. The Journal of Biological Chemistry, 193: 265-275.

- Luning, K., 1990. Seaweeds: Their Environment, Biogeography and Ecophysiology. John Wiley & Sons, 527p.

- Manivannan, K., Thirumaran, G., Karthikai, D.G., Hemalatha, A. and Anantharaman, P., 2008. Biochemical compositionof seaweeds from mandapam coastal regionsalong Southeast coast of India. Am-Euras Journal Botany, 1: 32-37.

- McDermid, K.J. and Stuercke, B., 2003. Nutritional composition of edible Hawaiian seaweeds. Journal of Applied Phycology, 15(6): 513-524.

- Murugaiyan, K., Narasimman, V. and Anatharaman, P., 2012. Proximate composition of marine macro algae from Seeniappa Dharka, Gulf of Mannar region, Tamil Nadu. International Journal of Research in Marine Science, 1(1): 1-3.

- Ortiz, J., Romero, N., Robert, P., Araya, J., Lopez-Hernández, J., Bozzo, C.E., Navarrete, C.E., Osorio, A. and Rios, A., 2006. Dietary fiber, amino acid, fatty acid and tocopherol contents of the edible seaweeds Ulva lactuca and Durvillaea antarctica. Food Chemistry, 99: 98-104.

- Ratana-arporn, P. and Chirapart, A., 2006. Nutritional evaluation of tropical green seaweeds Caulerpa lentillifera and Ulva reticulata. Kasetsart Journal (Natural Science), 40: 75-83.

- Ruperez, P., Ahrazem, O. and Leal, J.A., 2002. Potential antioxidant capacity of sulfated polysaccharides from the edible marine brown seaweed Fucus vesiculosus. Journal Agriculture Food Chemistry, 50(4): 840-845.

- Sánchez-Machado, D.I., López-Hernández, J. and Paseiro-Losada, P., 2004. Fatty acids, total lipid, protein and ash contents of processed edible seaweeds. Food Chemistry, 85(3): 439-444.

- Sarojini, Y., Lakshminarayana, K. and Seshagiri-RaoDer, P., 2012. Variations in distribution of flavonoids in some seaweed of Visakhapatnam coast
of India. Pharma Chemical, 4(4): 1481-1484.

- Sohrabipour, J. and Rabiei, R., 1999. A list of marine algae of seashores of the Persian Gulf and Oman Sea in the Hormozgan province. Iran Journal of Botany, 8(1): 131-162.

- Sohrabipour, J., Nejadsattari, T., Assadi, M. and Rabiei, R., 2004. The marine benthic algae and seagreasses of the Southern coast of Iran. The Iranian Journal of Botany, 10(2): 83-93.

- Sohrabipour, J. and Rabiei, R., 2007. The checklist of green algae of the Iranian coast lines of the Persian Gulf and Gulf of Oman. The Iranian Journal of Botany, 23(1): 146-149.

- Sohrabipour, J. and Rabiei, R., 2008. Rhodophyta of Oman Gulf (Southeast of Iran). The Iranian Journal of Botany, 14(1): 70-74.

- Yaich, H., Garna, H., Besbes, S., Paquot, M., Blecker, C. and Attia, H., 2011. Chemical composition and functional properties of Ulva lactuca seaweed collected in Tunisia. Food Chemistry, 128: 895-901.