تأثیر عامل رویشگاهی جهت جغرافیایی بر کیفیت و کمّیت روغن بادام وامچک (Amygdalus arabica Olivier) (مطالعه موردی رویشگاه کره‌بس استان چهارمحال و بختیاری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران

2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران

چکیده

باتوجه به نقش مهم مغز میوه‌های خشکباری در جلوگیری و کاهش بیماری‌های قلبی و سرطان و باتوجه به مصرف بالای آنها در کشورمان که برای تغذیه و سلامت انسان می‌تواند مفید باشد، در این پژوهش به بررسی درصد روغن و عناصر پرمصرف موجود در بادام وامچک (Amygdalus arabica Olivier) و تأثیر جهت جغرافیایی پرداخته شده‌است. این تحقیق در جنگل‌های منطقه کره‌بس استان چهارمحال و بختیاری انجام گردید و نمونه‌برداری از پایه‌های سالم و شاداب با بذردهی کافی در پنج طبقه قطر تاج شامل 2، 5/2، 3، 5/3 و 4 متر انجام شد. در هر طبقه قطری تعداد 5 اصله به‌صورت تصادفی از دو جهت اصلی شمالی و جنوبی به‌طور مجزا با ثبت موقعیت و وضعیت درختچه‌ها انتخاب شد. تمامی بذر تولیدی آنها جمع‌آوری و در کیسه‌های جداگانه به آزمایشگاه منتقل و در هر طبقه قطری 10 گرم مغز بادام پس از خرد کردن به‌روش سوکسله روغن‌گیری و بعد عناصر پرمصرف موجود در کنجاله و اسیدهای چرب روغن اندازه‌گیری شد. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای EXCEL و SAS استفاده شد. نتایج نشان داد که از نظر کمّیت، مقدار روغن در جهت جنوبی 76/15% و در جهت شمالی 84/14% بود و این اختلاف از نظر آماری معنی‌دار شد. همچنین، بیشینه و کمینه درصد روغن بذر به‌ترتیب متعلق به طبقه قطری 4 و 2 متر با میزان 94/18 و 94/10 بود. از نظر عناصر پرمصرف، عناصر پتاسیم، فسفر و نیتروژن در جهت جنوبی بیشترین مقدار را داشتند، در حالی که میزان عنصر کلسیم در جهت شمالی بیشینه مقدار خود را داشت.

کلیدواژه‌ها


- Afshar-Mohammadian, M., Ebrahimi-Nokandeh, S., Damsi, B. and Jamal-Omidi, M., 2015. The effect of different levels of salinity on germination and growth indices of four cultivars of Arachis hypogaea L. Plants Researches (Iran Biology), 28(1): 23-33.

- Alvani-Nejad, S. and Mohajer, M.R.M., 2004. The study of effective factors on distribution of wild almond (Amygdalus scoparia) in two various areas of Fars province. The 4th International Iran and Russia Conference Agriculture and Natural Resources, Shahrekord, Iran, 8-10 September.

- Amin, S., 2009. Review on biofuel oil and gas production processes from micro algae. Energy Conversion and Management, 50(7): 1834-1840.

- Emami, A., 1996. Methods of plant analysis. Soil and Water Research Institute, 982: 128p.

- FAO., 2006. FAO International statistical software. Available at: http://faostat.fao.org/faostat/

- Fattahi, M. and Tavakoli, A., 1995. Turpentine and morphology of the genetic modification. Proceeding of the First National Conference on Pistachia atlantica, Iran, 4-5 October: 92-113.

- Ghanbarian, Gh., Hassanli, A. and Rajabi V., 2015. Comparing potential carbon sequestration of different parts of mountain almond and grape plants and soil in Fars province. Journal of Natural Environment, 68(2): 257-265.

- Hosseinzade, J., 1996. Economic Survey to collect oil from the fruit of the mastic and social issues in Ilam. Master Thesis Forestry, Department of Natural Resources, Tehran University, 115p.

- Iranmanesh Y. and Jahanbazi-Goujani, H., 2007. Comparison of planted almond forest in North and South aspects in Chaharmahal and Bakhtiari province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 15(1): 19-31.

- Jahanbazi-Goujani, H., Hosseini Nasr, S.M., Sagheb-Talebi, K. and Hojjati, S.M., 2014. Effect of salinity on growth factors, proline, pigments and absorption of elements in shoot of four wild almonds. Plants Researches (Iran Biology), 27(5): 777-787.

- Jahanbazi-Goujani, H., Iranmanesh, Y. and Talebi, M., 2006. Seed production potential of pistachio forests of Chaharmahal va Bakhtiari province and its economical effects on dwellers welfare. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 14(2): 159-167.

- Juneja, A., Ceballos, R.M. and Murthy, G.S., 2013. Effects of environmental factors and nutrient avalibility on the biochemical composition of Algae of bio fuels production: A review, Energies, 6: 4607-4638.

- Kornsteiner, M., Wagner, K.H. and Elmandfa, I., 2006. Tocopherols and total phenolics in 10 different nut types. Food Chemistry, 98: 381-387.

- Maleki-Askarabad, R., 2009. Preparation of standard mix of methyl esters of fatty acids for use in oil analysis and biological samples. Research Project of Uromieh University.

- Mazloumi, M., 1989. Determine the characteristics of the species A. scoparia and possible productivity as a source of new oil. National Congress of the Food Processing Industry, Tehran University, Tehran, Iran.

- Mirzaei, J. and Heidari, M., 2015. Relationship between environmental factors, colonization and abundance of Arbuscular mycorrhizal fungi associated with Amygdalus scoparia in Zagros forests. Iranian Journal of Forest, 6(4): 445-456.

- Momenpour, A., Bakhshi , D. and Imani, A., 2014. Evaluation of growth characteristics and resistance to spring late frost in ten almond (Prunus dulcis) genotypes budded on GF677 rootstock. Journal of Plant Production, 21(4): 1-19.

- Momenpour, A., Imani, A., Bakhshi, D. and Rezaie, H., 2015a. Effect of salinity stress on concentrations of nutrition elements in almond (Prunus dulcis) 'Shokofeh', 'Sahand' Cultivars and '13-40' genotype budded on GF677 rootstoc. Journal of Horticulture Science, 29(2): 255-268.

- Momenpour, A., Bakhshi, D., Imani, A. and Rezaie H., 2015b. Effect of salinity stress on growth characteristics and concentrations of nutrition elements in almond ‘Shahrood 12’, ‘Touno’ cultivars and ‘1-16’ genotype budded on GF677 rootstock. Journal of Crop Improvement, 17(1): 197-216.

- Mousavi, S.A., Fattahi Moghaddam, M.R., Zamani, Z., Tatari, M., Imani, A. and Martinez-Gomez, P., 2015. Genetic diversity and relationship of iranian and exotic almond cultivars using microsatellite (SSR) markers. Seed and Plant Improvment Journal, 31(1): 25-53.

- Mozaffarian, V., 2003. Trees and Shrubs of Iran. Publications in Contemporary Culture, Tehran, 743p.

- Mozayanani, S., Elhami rad, A., Pyravy vanak, Z. and Naqvi, M., 2010. Evaluation of thermal stability, antioxidant properties phenolic compounds and fatty acid profile oil from oral brains(Pistacia, Juglanzand Amygdalus). Master Thesis Food Science and Technology, Azad University of Sabzevar.

- Rostami, R., Ershadi, A. and Sarikhani, H., 2015. Evaluation of peach, bitter almond, GF677 and GN15 rootstocks for bicarbonate or iron deficiency-induced chlorosis. Journal of Crop Improvement, 17(2): 341-355.

- Sabeti, H., 1994. Forest, Trees and Shrubs Iran (Translation). Agriculture and Natural Resources Research Organization, 81p.

- Sagheb-Talebi, Kh., Sajedi, T. and Yazdian, F., 2004. Take the Forests of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, 28p.

- Shariatifar, N. and Mohammadpourfard, I., 2015. Physic-chemical characteristics of bitter and sweet almond kernel oil. International Journal of Chemteh Research, 8(2): 878-882.

- Tavakoli, J. and Farehvash, R., 2008. Check structure chemical almond oil Amygdalus scoparia in Iran. Eighteenth National Congress of Food Science, Iran, 14-16 October.

- Viorica-Mirela, P., Diana Nicola, R., Camelia, M., Delia Gabiiela, D., Constantin, M. and Alexandra, G., 2013. The possibilities of obtaining characterizing and valorification of almond oil. Journal of Agroalmentary Processes and Technologies, 19(4): 455-458.